Achos y Gleision: enw da gan y rheolwr

  • 1 Ebrill 2014
Artist's impression of Malcolm Fyfield in Swansea Crown Court
Mae Malcolm Fyfield yn gwadu'r cyhuddiadau o ddynladdiad drwy esgeulustod dybryd.

Mae Llys y Goron Abertawe wedi clywed bod gan reolwr glofa lle bu farw pedwar o ddynion enw da o ran diogelwch.

Mae Malcolm Fyfield yn gwadu pedwar cyhuddiad o ddynladdiad drwy esgeulustod dybryd.

Cafodd David Powell, 50, Charles Breslin, 62, Philip Hill, 44, a Garry Jenkins, 39 eu lladd ar ôl i alwyni o ddŵr lifo i lofa'r Gleision ger Cilybebyll, Cwm Tawe, wedi ffrwydrad yno ym mis Medi 2011.

Hefyd mae perchnogion y lofa, MNS Mining, yn gwadu pedwar cyhuddiad o ddynladdiad corfforaethol drwy esgeulustod dybryd.

Yn y llys mae bargyfreithiwr yr amddiffyn Elwen Evans QC wedi bod yn croesholi'r dyn oedd wedi bod yn archwilio'r lofa. Mi ddywedodd Lee Reynolds ei fod yn ymwybodol o enw da Mr Fyfield.

Gofynnodd Ms Evans a oedd Mr Reynolds yn adnabod Malcolm Fyfield.

"Roeddwn i wedi clywed amdano ond doeddwn i ddim wedi gweithio yn uniongyrchol gyda fe. Ond o'n i yn gwybod am ei enw da," meddai.

"Roeddech chi'n gwybod fod y Gweithgor Iechyd a Diogelwch yn hapus ar ol clywed bod Mr Fyfield yn mynd i weithio yn y Gleision," meddai Ms Evans.

"Oeddwn," atebodd.

"Anonest"

Cafodd Mr Reynolds ei holi ynglŷn â chyn reolwr y lofa, Ray Thomas. Clywodd y llys fod Mr Reynolds wedi disgrifio Mr Thomas fel person "anonest" mewn llythyr am ei fod yn cuddio rhywfaint o'r gwaith oedd yn cael ei wneud yn y lofa oddi wrth yr arolygydd.

Clywodd y rheithgor fod Mr Thomas yn gorchymyn tanio ar ddiwedd shifft fel bod y lofa'n llawn mwg. Pan oedd Mr Reynolds yn mynd i mewn i'r lofa roedd archwilio "bron yn amhosib".

Dywedodd Mr Reynolds mai dyma pam y penderfynodd na fyddai'n cynnal archwiliad yn y lofa eto.

Gofynnodd Elwen Evans: "Roeddech chi'n teimlo o achos eich cydwybod na fyddech chi'n medru parhau i weithio yno?

Ei ateb oedd "Oeddwn."

Mi roddodd Mr Reynolds y gorau i'w waith yn archwilio'r lofa yn 2002. Dywedodd: "Doeddwn i ddim yn gallu parhau yn fy swydd. Fy nghyfrifoldeb i oedd cofnodi gwaith glofa'n gywir. Doedd y rheolwr (Ray Thomas) ddim yn gadael i fi wneud hynny."

Ond clywodd y rheithgor ei fod wedi cysylltu ag arolygydd y lofa wedi'r drychineb ym mis Medi 2011.

Dywedodd Elwen Evans: "Roeddech chi yn gwybod bod gyda chi gysylltiad gyda'r lofa yma yn y blynyddoedd cyn hynny. Dw i'n cymryd eich bod chi wedi teimlo mai'r peth cywir oedd rhoi gwybod iddo fe am y trafferthion hynny."

Gwaith anghyfreithlon

"Oeddwn. Mi allai fod wedi ei helpu gyda'i waith."

Dywedodd Mr Reynolds ei fod yn amau bod yna waith yn y lofa yn anghyfreithlon, heb drwydded neu awdurdod cynllunio. Mi ddywedodd y gallai gwaith fel hyn gael effaith yn y pendraw am na fyddai wedi ei gofnodi ar fap.

"Mi fyddai unrhyw un o'r tu allan fyddai yn dod i'r ardal yn meddwl bod glo pur yno. Ond mi allen nhw ddechrau cloddio hen weithfeydd allai, fel yn yr achos yma, fod yn llawn dŵr."

Dywedodd nad oedd erioed wedi bod i ran orllewinol y lofa er mwyn mesur lefel y dŵr am fod y cyn reolwr wedi gwrthod gadael iddo fynd yno.

Gofynnwyd iddo ba mor ddibynnol oedd syrfëwr ar reolwr glofa'n rhannu gwybodaeth.

'Roedd angen rhannu popeth," oedd yr ateb.

Mae'r achos yn parhau.