Llys: Ymosodiad "yn annodweddiadol'

Nigel Evans AS
Mae Mr Evans yn gwadu'r cyhuddiadau

Mae gwleidydd blaenllaw wedi dweud wrth lys ei fod yn credu ar y pryd fod honiadau bod Aelod Seneddol wedi ymosod yn rhywiol ar ddyn ifanc yn 'annodweddiadol'.

Dywedodd Michael Fabricant, Isgadeirydd y Blaid Geidwadol, wrth Lys y Goron Preston iddo glywed yr honiadau am y tro cyntaf yn 2009.

Mae Nigel Evans, 56 oed, yn gwadu un cyhuddiad o dreisio, dau gyhuddiad o ymosod yn anweddus a chwech o ymosod yn rhywiol.

Clywodd y rheithgor honiadau fod cyn lefarydd Tŷ'r Cyffredin wedi ceisio ymyrryd yn rhywiol gyda'r dyn oedd yn cysgu ar soffa yn ei dŷ.

Dywedodd Mr Fabricant, oedd yn uwch chwip gyda'r Ceidwadwyr yn 2009, ei fod yn canfasio yn Isetholiad Gogledd Norwich pan glywodd yr honiadau am Mr Evans am y tro cyntaf.

'Cofio'

Roedd wedi clywed, meddai, fod yr honiadau gan weithiwr deurywiol yn San Steffan.

Dywedodd fod Adam Price, AC Plaid Cymru yn Nwyrain Caerfyrddin a Dinefwr ar y pryd, wedi siarad gyda'r dyn a bod Mr Price wedi cysylltu ag e (Mr Fabricant).

"Rwy'n cofio yn eithaf da beth ddywedodd oherwydd doedd hyn ddim yn swnio fel rhan o gymeriad y Nigel Evans yr oeddwn yn ei adnabod," meddai Mr Fabricant.

"Dyna pam rwy'n cofio'r sgwrs."

Gofynnodd Mark Heywodd QC ar ran yr erlyniad: "Beth oedd amcan y sgwrs?"

Atebodd Mr Fabrcant: "Cymryd camau yn bennaf ac ychydig o gyngor."

Dywedodd ei fod wedi cysylltu â swyddfa chwipiaid yr wrthblaid yn Nhŷ'r Cyffredin a siarad gyda John Randall AS, y dirprwy chwip.

Clywodd y rheithgor nad oedd Mr Fabricant yn cofio sgwrs ffôn gyda'r achwynwr er bod cofnodion yn awgrymu bod sgwrs o'r fath wedi bod.

Gofal bugeiliol

Roedd gofal bugeiliol yn rhan o waith chwip, meddai.

"Rwyf o'r farn mai hon yw un o brif swyddogaethau'r chwip ynghyd â chasglu gwybodaeth.

"Dyw'r sefyllfa ddim yn debyg i'r hyn sy'n cael ei bortreadu yn y ddrama House of Cards - os ydych chi wedi gweld y rhaglen honno," meddai.

Clywodd y llys fod yr achwynwr wedi siarad gydag Iain Corby, rheolwr gyfarwyddwr yr Uned Ymchwil Polisi, un o grwpiau ymchwil y Blaid Geidwadol.

Dywedodd Mr Corby wrth y llys nad oedd yr achwynwr wedi manylu am y gwyn.

"Yr unig beth iddo ddweud oedd bod Mr Evans wedi ceisio mynd o dan y cynfas gydag e pan oedd yn cysgu ar soffa yr AS yn Pendleton, Sir Gaerhirfryn."

Ychwanegodd y byddai ei agwedd yn wahanol pe bai wedi clywed fod Mr Evans wedi dodi ei law i lawr dillad isaf y dyn.

"Rwy'n gobeithio y byddwn wedi ei berswadio y dylid fod wedi mynd â'r gwyn i'r heddlu," meddai.

Yn ôl y tyst, fe gafodd yr honiad ei drafod mewn cyfarfod gyda Patrick McLoughlin, Prif Chwip y Ceidwadwyr ar y pryd.

"Rwy'n credu mai'r cwestiwn oedd: 'A ydych yn wirioneddol eisiau i yrfa Nigel ddod i ben oherwydd hyn?' a dwi'n credu i mi ailfeddwl yn sydyn," meddai.

'Gofalus'

Dywedodd Mr Corby iddo gael yr argraff fod yr achwynwr yn "hapus" pan gafodd sicrwydd y byddai cais i Mr Evans ymddiheuro ac y byddai'n cael rhybudd am ei yfed.

Roedd Mr Evans, meddai, wedi bod yn "hynod ofalus" gyda'i yfed ers iddo gael ei benodi yn ddirprwy lefarydd yn 2010.

Wrth gael ei holi gan Peter Wright ar ran yr amddiffyn, dywedodd Mr Corby iddo weld yr achwynwr a Mr Evans yng nghwmni ei gilydd ers y digwyddiad honedig. Ychwanegodd nad oedd hi'n ymddangos fod yna unrhyw ddrwgdeimlad rhwng y ddau.

Roedd Mr Corby yn allweddol pan sefydlwyd Cymdeithas Lesbiaid Hoyw Deurywiol a Thrawsrywiol yn San Steffan yn Nhachwedd 2010.

Dywedodd fod Mr Evans wedi cynnig bod yn un o is-gadeiryddion y grŵp.

"Pan glywodd Nigel ein bod yn sefydlu'r grŵp dywedodd y byddai hyn yn amser da iddo adael i bobl wybod ei fod yn hoyw.

"Beth oedwn i'n ei gredu oedd y byddai Nigel yn llawer hapusach ar ôl gwneud cyhoeddiad o'r fath."

Mae'r achos yn parahu.