Annog mwy i gadw'n heini?

  • 13 Mawrth 2014
Merched pelrwyd
Clywodd y Pwyllgor fod merched yn dueddol o golli diddordeb mewn chwaraeon oddeutu 10 i 11 oed oherwydd pryderon am ddelwedd y corff

Mae angen mwy o ymdrech i oresgyn y rhwystrau er mwyn annog rhagor o bobl i gymryd rhan mewn chwaraeon, yn ôl un o bwyllgorau'r Cynulliad Cenedlaethol.

Mae costau, bywyd diog a diffyg dewis i gyd yn rhwystrau ac mae'n rhaid eu goresgyn, yn ôl Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol y Cynulliad.

Mae'r pwyllgor yn dweud bod angen annog pobl i gymryd rhan mewn chwaraeon yn gynnar yn eu bywydau, ond bod llawer o bobl yn diflasu yn ifanc oherwydd eu profiadau o addysg gorfforol yn yr ysgol.

Clywodd y pwyllgor fod merched, er enghraifft, yn gyffredinol yn awyddus iawn i chwarae chwaraeon fel hoci a phêl-rwyd rhwng 7 a 9 oed, ond eu bod yn tueddu i golli diddordeb oddeutu 10 i 11 oed.

Ymysg y rhesymau am hyn mae pryderon am ddelwedd y corff a phrinder y gweithgareddau a fyddai orau gan rai, megis gwaith ffitrwydd neu ddawns.

O ran y gymuned hoyw, mae'r rhwystrau yn cynnwys ofnau ynghylch homoffobia, biffobia a thrawsffobia.

Tynnodd grwpiau pobl dduon a lleiafrifoedd ethnig sylw at broblemau o ran gwahaniaethu, a phroblemau gydag offer ac amgylcheddau anaddas i fenywod o rai crefyddau.

Newid agwedd

Yn ôl Christine Chapman AC, Cadeirydd y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol: "Mae rhybuddion am y ffaith bod cyfraddau gordewdra plentyndod yn codi a bod achosion o ddiabetes ar gynnydd wedi cael sylw mawr yn y newyddion yn ddiweddar, ac mae'r dystiolaeth sy'n cysylltu'r cyflyrau hyn â bywyd mwy eisteddog yn glir."

"Bydd newid yr agwedd hon yn gofyn am newid diwylliannol yn y ffordd y mae pobl yn dewis byw, ac un o'r prif ffyrdd y gallwn wneud hynny yw trwy ehangu eu gwybodaeth a'u dealltwriaeth o'r opsiynau sydd ar gael iddynt.

"Ffordd arall yw sicrhau bod anogaeth a phrofiadau cadarnhaol o ran gweithgareddau corfforol yn dechrau yn gynnar, yn yr oedran ysgol.

"Felly, credwn ei bod yn hanfodol bod Llywodraeth Cymru yn ystyried a ddylid gwneud addysg gorfforol yn bwnc craidd yn y Cwricwlwm Cymreig."

"Wrth i awdurdodau lleol deimlo effaith y toriadau yn y gyllideb, credwn bod yr angen i sicrhau mynediad i gyfleusterau hamdden fforddiadwy ar draws Cymru yn fwy nag erioed."

Argymhellion y pwyllgor

Mae'r pwyllgor yn gwneud 12 o argymhellion yn ei adroddiad, gan gynnwys bod Llywodraeth Cymru:

  • yn asesu effaith y gostyngiadau yng nghyllidebau awdurdodau lleol ar fynediad a fforddiadwyedd gwasanaethau chwaraeon a hamdden.
  • yn gweithio gydag awdurdodau lleol i nodi cyfleoedd i gynyddu a gwella mynediad i gyfleusterau hamdden ar draws Cymru; ac,
  • yn sicrhau bod gwaith pellach yn cael ei wneud i ganfod ffyrdd o annog merched i gymryd rhan mewn chwaraeon. Dylai hyn gynnwys ymchwil i'r mathau o chwaraeon neu weithgareddau sy'n apelio'n benodol at ferched.