Llai o graffu ar gwmnïau adeiladu

  • 22 Chwefror 2014
Adeiladu
Yn ôl undeb UCATT mae llai o archwiliadau yn rhoi rhwydd hynt i gyflogwyr gwael dorri rheolau

Mae undeb sy'n cynrychioli gweithwyr yn y diwydiant adeiladu yn dweud bod cwmnïau yng Nghymru yn torri corneli ar ddiogelwch.

Fe ddywed undeb UCATT (Union of Construction Allied Trades and Technicians) bod hyn oherwydd bod llai o graffu gan archwilwyr iechyd a diogelwch.

Mae ffigyrau ddaeth i law BBC Radio Wales yn dangos gostyngiad yn nifer yr archwiliadau gan y Gweithgor Iechyd a Diogelwch (HSE) dros y flwyddyn ariannol ddiwethaf.

Dywedodd yr HSE eu bod nhw'n gweithio'n fwy clyfar gan dargedu'r troseddwyr gwaethaf.

O gymharu â 2012, mae 35% yn llai o archwiliadau wedi cael eu gwneud.

'Canolbwyntio ar elw'

Dywedodd un gweithiwr oedd am gael ei adnabod wrth ei enw cyntaf - Terry - yn unig:

"Mae'r job wedi newid yn aruthrol dros yr 20-30 mlynedd diwethaf ac mae cwmnïau mawr yn canolbwyntio ar elw yn unig.

"Mae hynny'n swnio'n amlwg, ond rydw i wedi gweld ochr ddiogelwch y gwaith yn dirywio, yn enwedig os ydych chi'n gweithio yn uchel i fyny.

"Mae llai o gynrychiolwyr yr HSE yn dod i'r gwaith. Agwedd y gweithlu yw 'ry'n ni'n hapus bod gwaith gyda ni felly does dim diddordeb gennym i gwyno', ac rwy'n credu bod y sefyllfa wedi gwaethygu.

"Dwi wedi gweld ambell ddamwain gas ac wedi gweld sefyllfaoedd lle'r ydw i wedi tynnu sylw rhywun at y peth, ac yn y bôn rydych yn cael eich cyhuddo o greu trwbl."

Ymweliadau dirybudd

Mae'r ffigyrau gan Radio Wales yn dangos bod HSE wedi gwneud 529 o archwiliadau yn y flwyddyn ariannol ddiwethaf. Roedd dros 800 yn 2012.

Dros yr un cyfnod mae ffigyrau'r Swyddfa Ystadegau Gwladol sy'n mesur archebion adeiladu yng Nghymru yn dangos cynnydd o 4% felly mae mwy o safleoedd i'w harchwilio.

Dywedodd Neil Andrews o undeb UCATT: "Mae'r sefyllfa'n caniatáu i gyflogwyr gwael i arbed arian gan wybod bod llai o archwiliadau, ac yn rhoi trwydded iddyn nhw ehangu eu gwaith y tu allan i'r rheolau.

"Roedd yr hen arfer o wybod y gallai archwilydd gyrraedd ar unrhyw adeg yn cadw cyflogwyr ar flaenau'u traed ac yn cadw'n ymwybodol o'u hymrwymiad i iechyd a diogelwch.

"Mae'r perygl ohonyn nhw'n cael eu dal yn llawer llai erbyn hyn."

'Targedu'r gwaethaf'

Ond gwadu hynny wnaeth Samantha Peace, cyfarwyddwr HSE yng Nghymru.

"Fedrwch chi ddim creu gwlad fwy diogel drwy archwilio yn unig," meddai.

"Mae archwiliadau dirybudd yn rhan bwysig o'n gwaith ni gyda'r diwydiant i wella safonau.

"Ond rhaid i ni sicrhau ein bod yn gweithio'n fwy clyfar, ac yn hytrach nag ystyried faint o archwiliadau sy'n digwydd ein bod yn targedu'r rhai cywir.

"Dyna sut ein bod yn rheoli risg ac yn cael yr effaith fwyaf, gobeithio, ar rwystro pobl rhag cael niwed yn y gwaith."

Mae'r diwydiant adeiladu yn un o'r peryclaf yn y DU o safbwynt damweiniau, gyda thair marwolaeth yng Nghymru dros y ddwy flynedd ddiwethaf a channoedd o anafiadau.

Mae'r HSE yn mynnu mai targedu'r rhan o'r diwydiant gyda'r record waethaf - fel ymgyrch yr hydref diwethaf i ganolbwyntio ar safleoedd gwaith adfer ac adnewyddu - yw'r ffordd ymlaen pan fo cyllid yn brin.