Gwyddonydd yn ennill gwobr i goffáu darlithydd ifanc

Huw Morgan
Fe fydd Dr Huw Morgan o Brifysgol Aberystwyth yn derbyn y wobr nos Fawrth.

Mae'r Dr Huw Morgan o Brifysgol Aberystwyth wedi derbyn gwobr newydd y Coleg Cymraeg Cenedlaethol er cof am Dr Eilir Hedd Morgan, darlithydd ym Mhrifysgol Bangor.

Fe gafodd Dr Eilir Hedd Morgan, oedd yn gweithio o dan nawdd y Coleg, ei ladd mewn damwain y llynedd.

Dr Eilir Hedd Morgan
Roedd Dr Eilir Hedd Morgan yn darlithio yn yr Ysgol Gwyddorau Eigion ym Mhrifysgol Bangor.

Mae'r wobr flynyddol yn cael ei chyflwyno i unigolyn o dan 40 oed sydd wedi gwneud cyfraniad sylweddol ym maes gwyddoniaeth trwy gyfrwng y Gymraeg.

Dr Huw Morgan, darlithydd mewn Ffiseg ym Mhrifysgol Aberystwyth sy'n derbyn y wobr eleni, a hynny yng Nghynulliad Blynyddol y Coleg yng Nghaerfyrddin nos Fawrth.

Seryddiaeth a chysawd yr haul yw prif arbenigedd yr academydd o Lanbrynmair ym Mhowys.

Cafodd ei benodi i swydd ddarlithio ym Mhrifysgol Aberystwyth o dan nawdd y Coleg yn 2011 wedi cyfnod o weithio fel Ymchwilydd Gwyddonol ym Mhrifysgol Hawaii.

Yn ôl y Dr Huw Morgan: ''Mae derbyn y wobr hon yn anrhydedd mawr i mi.

"Rwy'n ddiolchgar iawn i deulu Eilir am sefydlu'r wobr gan ei fod yn gam pwysig i annog Cymry Cymraeg ifanc i ddewis a dilyn gyrfa wyddonol.

"Hoffwn ddiolch hefyd i'r Coleg Cymraeg am ddarparu'r cyfle i mi barhau â gyrfa ym maes gwyddoniaeth ac i fedru addysgu fy mhwnc gyda phobl ifanc trwy gyfrwng y Gymraeg."

Cydnabod cyfraniadau allweddol pedwar ysgolhaig

Yn ystod y noson, bydd pedwar ysgolhaig blaenllaw yn derbyn Cymrodoriaeth gan y Coleg er mwyn cydnabod eu cyfraniadau allweddol i addysg uwch cyfrwng Cymraeg dros y blynyddoedd.

Bydd Cyn pennaeth Astudiaethau Ieithyddol Prifysgol Morgannwg, Cennard Davies, yn derbyn cymrodoriaeth gan y Coleg fel cydnabyddiaeth o'i gyfraniad sylweddol i faes Cymraeg i Oedolion ag addysg Gymraeg yng nghymoedd Morgannwg a thu hwnt.

Trwy gydol ei gyrfa academaidd bu'r Athro Elan Closs Stephens yn hyrwyddo astudio drwy'r Gymraeg.

Hi oedd y penodiad cyntaf trwy gyfrwng y Gymraeg yn yr Adran Ffilm a Theledu ym Mhrifysgol Aberystwyth, ac fel Pennaeth Adran sicrhaodd benodiadau eraill i gryfhau'r ddarpariaeth.

Bu'r Dr Alison Allan yn gweithio gyda Chyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru am dros ugain mlynedd lle bu'n brif gyswllt gyda'r prifysgolion ar faterion yn ymwneud ag addysg cyfrwng Cymraeg, a bu'n chwarae rhan allweddol yn sefydlu'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol.

Y pedwerydd yw Cyfarwyddwr cyntaf Canolfan Bedwyr, Prifysgol Bangor, Dr Cen Williams, sydd wedi bod yn gyfrifol am sefydlu sawl menter sydd bellach yn parhau o dan adain y Coleg Cymraeg.

Mae'r rhain yn cynnwys hybu darpariaeth gydweithredol a sefydlu paneli pwnc sydd yn rhoi cyfle i academyddion cyfrwng Cymraeg gyd-drafod a chyd-gynllunio.

Meddai'r Dr Hefin Jones, Deon y Coleg Cymraeg Cenedlaethol: ''Pleser o'r mwyaf fydd urddo pedwar sydd wedi cyflawni cymaint dros addysg cyfrwng Cymraeg yn eu priod feysydd.''