Adolygiad: llifogydd wedi effeithio ar lai na 1%

  • 14 Chwefror 2014
Llifogydd Rhyl
Mae'r adroddiad yn dweud bod amddiffynfeydd wedi gweithio yn dda yn ystod stormydd mis Rhagfyr a Ionawr

Mae adolygiad o'r llifogydd darodd Cymru ym mis Rhagfyr a Ionawr wedi darganfod bod llai na 1% o adeiladau a thir ffermio wedi cael eu heffeithio, yn ôl adroddiad Llywodraeth Cymru.

Dywed yr adroddiad, gafodd ei ysgrifennu gan Gyfoeth Naturiol Cymru, bod amddiffynfeydd ar gyfer 99% o adeiladau wedi perfformio yn dda.

Mae'r adroddiad yn dweud bod tua 300 o adeiladau wedi eu heffeithio gan y llifogydd, ond bod amddiffynfeydd wedi "diogelu cartrefi arfordirol a busnesau, a lleihau costau'r gwasanaethau brys a chostau trwsio'r difrod".

£4.6m yw'r swm o arian sydd wedi ei roi gan Lywodraeth Cymru i ddelio gyda'r difrod, ond mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi amcangyfrif bod angen dros £8m.

300 o adeiladau

Cafodd 155 o adeiladau eu heffeithio gan lifogydd yn ardaloedd Rhyl a Bae Cinmel ym mis Rhagfyr y llynedd yn ol yr adroddiad, a chafodd tua'r un faint eu heffeithio gan y stormydd ym mis Ionawr.

Er hynny, mae'r adroddiad yn dweud bod amddiffynfeydd wedi perfformio yn dda dros y rhan fwyaf o'r wlad, ac mai "llai na 1% o adeiladau a thir oedd mewn perygl o lifogydd gafodd eu heffeithio".

"Fe wnaeth amddiffynfeydd ddiogelu cartrefi arfordirol a busnesau, a lleihau costau'r gwasanaethau brys a chostau trwsio'r difrod i isadeiledd lleol a chenedlaethol."

Mae'r adroddiad hefyd yn awgrymu y gall yr effaith fod wedi bod llawer gwaeth heb yr amddiffynfeydd sy'n bodoli yn barod.

"Heb y buddsoddiad mewn amddiffynfeydd dros y deng mlynedd diwethaf, byddai effaith y llifogydd diweddar wedi bod yn sylweddol waeth ar gymunedau arfordirol, gyda mwy o berygl i fywydau."

£1m ychwanegol

Yn ogystal â chyhoeddi'r adroddiad, mae'r Llywodraeth wedi dweud y bydd £1m ychwanegol ar gael i drwsio'r difrod wedi'r stormydd.

Mae cyfanswm o £4.6m nawr wedi ei glustnodi gan y Llywodraeth, ond mae hynny'n llai na'r £8.1m y mae CNC wedi dweud sydd ei angen i leihau risg llifogydd.

Dywedodd y Gweinidog Cyfoeth Naturiol, Alun Davies bod amddiffynfeydd wedi perfformio yn dda.

"Mae'r difrod i'r arfordir wedi bod yn sylweddol ac mae fy nheimladau gyda'r teuluoedd, busnesau a chymunedau sydd wedi eu heffeithio," meddai.

"Ond mae'r adroddiad yma yn dangos y gallai'r sefyllfa wedi bod llawer gwaeth heb ein buddsoddiad mewn amddiffynfeydd llifogydd ac arfordirol."

Dyma'r rhan gyntaf o adolygiad gafodd ei chyhoeddi ym mis Ionawr.

Cafodd yr ymchwiliad ei rannu'n ddwy ran, a dyma'r adolygiad cyntaf, "brys" o effeithiau'r llifogydd.

Bydd yr ail ran yn adolygiad fwy eang, yn ystyried pa wersi sydd i'w dysgu am geisio rheoli llifogydd yn yr ardaloedd gafodd eu heffeithio. Y bwriad yw cwblhau'r rhan hon erbyn diwedd mis Ebrill 2014.