Protest ynghylch toriadau posib Cyngor Merthyr

  • 1 Chwefror 2014
Protest
Roedd nifer o ddisgyblion Ysgol Gyfun Rhydywaun ymysg y protestwyr

Mae cannoedd wedi cymryd rhan mewn protest ym Merthyr Tudful er mwyn gwrthwynebu'r toriadau sydd wedi eu cynnig gan y cyngor sir.

Grŵp o ddisgyblion o Ysgol Gyfun Rhydywaun wnaeth drefnu'r brotest oherwydd eu bod nhw'n pryderu am y ffaith bod y cyngor yn ystyried cael gwared ar ddarparu cludiant am ddim i ddisgyblion chweched dosbarth.

Mae cynlluniau'r cyngor hefyd yn cynnwys cau canolfan i'r henoed, cau canolfannau ieuenctid rhan amser a chwtogi ar oriau llyfrgelloedd er mwyn arbed arian.

Mae'r cyngor wedi dweud y byddai stopio cynnig trafnidiaeth am ddim yn arbed £115,000 y flwyddyn.

Ond mae'r bobl ifanc yn dweud bod y cyngor yn anwybyddu'r gymuned Gymraeg.

Dysgu yn Saesneg?

Dywedodd un o'r disgwylion oedd yn y brotest wrth BBC Cymru: "Ni yma i wynebu toriadau i drafnidaeth i'r ysgol gymraeg yn Merthyr Tudful, sy'n hanfodol bwysig ar gyfer dyfodol yr iaith yn yr ardal yma o Gymru."

Roedd Morgan Powell yn un o'r criw aeth ati i drefnu'r brotest, ac fe esboniodd yn gynharach y rhesymau dros wneud.

"Mewn amser pan mae arian eisoes yn brin, mae'r cyngor yn bwriadu ein gorfodi i dalu i gael addysg Gymraeg," meddai.

"Does dim ysgol gyfun Gymraeg yn Merthyr, felly mae'n rhaid i ni deithio i ysgol Rhydywaun.

"Mae bron hanner yr ysgol yn gwneud y daith yma ar hyn o bryd ac mae yno berygl go iawn y byddem yn colli ein chweched dosbarth a'n hawl i addysg Gymraeg ôl-16."

'Targedu'r gwanaf'

Mae Prifathro'r ysgol uwchradd hefyd wedi dweud y byddai'r toriad yn ergyd ysgytwol i'r Gymraeg. Mae Hywel Price wedi cwestiynu a fyddai rhieni Di-Gymraeg yn dewis parhau i anfon eu plant i'r ysgol os bydden nhw yn gorfod talu costau teithio pan mae eu plant yn 16 oed.

"Hefyd mae'n rhaid gofyn, beth fydd yn digwydd i'r plant sydd eisoes wedi dechrau ar bynciau drwy gyfrwng y Gymraeg, a nhw'n methu fforddio teithio'n annibynnol. A fydda nhw'n gorfod ailddechrau pynciau yn Saesneg?"

Mae Morgan Powell yn teimlo bod y toriadau yn mynd i effeithio ar y bobl fwyaf bregus Merthyr.

"Teimlwn fod y cyngor wedi targedu'r trigolion gwanaf gyda'r toriadau arfaethedig hyn. Pobl ifanc, yr henoed a phobl anabl fydd yn cael eu heffeithio fwyaf gan y toriadau."

Beio San Steffan

Mae'r Cyngor wedi dweud bod yn rhaid iddyn nhw ddarganfod arbedion o £15.3 miliwn mewn tair blynedd.

Ar eu gwefan maen nhw'n beio llywodraeth San Steffan am orfod gwneud y toriadau ac yn dweud nad ydyn nhw yn gallu parhau i gynnig yr un lefel o wasanaethau.

Mae'r ymgynghoriad yn gorffen Chwefror 3.