Cwest milwr: Galw am adolygiad

  • 30 Ionawr 2014
Lee Bonsall
Ymunodd Lee Bonsall a'r fyddin yn 17 oed, yn 2004

Fe fydd crwner o Sir Benfro yn galw am adolygiad o'r prosesau iechyd meddwl ar gyfer milwyr, yn dilyn marwolaeth cyn filwr o Ddinbych y Pysgod.

Daethpwyd o hyd i gorff Lee Bonsall, oedd yn 24 oed, yn crogi yn ei gartref ym mis Mawrth 2012.

Mae ei deulu yn credu'n gryf ei fod wedi bod yn dioddef o PTSD ers gadael y fyddin yn 2007, er nad oedd y cyflwr erioed wedi cael ei gydnabod.

Roedden nhw'n dweud bod Mr Bonsall wedi newid yn ddramatig yn dilyn marwolaeth ei ffrind gorau yn Afghanistan.

Fe grynhodd crwner Sir Benfro, Mark Layton, y cwest i farwolaeth Lee Bonsall gyda chasgliad naratif, gan ddweud bod "Lee Bonsall wedi crogi ei hun... ar y 3ydd o Fawrth, 2012, ond bod y cwestiwn ynglyn â'i fwriad yn parhau'n aneglur."

Newid 'dramatig'

Mae gweddw Lee Bonsall, Serena Bonsall, fodd bynnag, wedi dweud wrth BBC Cymru nad oedd ganddi unrhyw amheuaeth ei fod am ladd ei hun y diwrnod hwnnw, a'i fod yn dioddef o PTSD.

Dywedodd bod Mr Bonsall, oedd wedi ymuno a'r fyddin yn 2004 yn 17 oed, wedi newid yn ddramatig yn dilyn marwolaeth ei ffrind gorau, Andrew Cutts, oedd hefyd yn filwr yn Afghanistan.

Bu farw Mr Cutts, o Bildworth yn Sir Nottingham, yn nhalaith Helmand ar Awst 6, 2006.

Daeth crwner i gasgliad ei fod wedi marw o ganlyniad i saethu gan gyd-filwr.

Clywodd y cwest ddydd Iau bod Mr Bonsall wedi gofyn i gael ei ryddhau o'r fyddin ym mis Hydref 2006, ond ni chafodd ei asesu tan fis Mai 2007.

Cafodd ei ryddhau ym mis Medi 2007, ond dywedodd y Crwner bod hynny wedi bod yn gyfnod rhy hir.

Daeth asesiad y fyddin i'r casgliad nad oedd Mr Bonsall yn dioddef o PTSD, ond yn hytrach yn anaddas i fywyd y fyddin.

Dywedodd Mr Layton ei fod yn bwriadu ysgrifennu at y Gweinidog Personél Amddiffyn, Anna Soubry, i awgrymu bod y drefn o asesu seiciatryddol yn cael ei adolygu.

Dywedodd llefarydd ar ran y Weinyddiaeth Amddiffyn: "Mae ein meddyliau yn parhau i fod gyda theulu a ffrindiau Lee Bonsall.

"Mae meddygon sy'n gweithio yn y lluoedd arfog ac ar draws y GIG wedi ymrwymo i roi'r gofal gorau posib i'r rheiny sy'n gwasanaethu eu gwlad, a sicrhau trosglwyddiad esmwyth o'r lluoedd i'r GIG.

"Byddwn yn aros am lythyr y crwner gyda'i argymhellion ac ystyried y rhain yn fanwl."