Angen ymestyn oedran maethu medd elusennau

plant
Image caption Dylai plant maeth gael aros gyda'u teuluoedd hyd nes eu bod yn 21 oed, medd yr elusennau

Mae deuddeg o elusennau yn galw ar Lywodraeth Cymru i newid y ddeddf i ganiatáu i blant maeth aros gyda'u gofalwyr tan eu bod yn 21 oed.

Ar hyn o bryd, mae pobl ifanc yn gorfod gadael eu gofalwyr maeth pan yn 18 oed.

Ond mae elusennau, gan gynnwys Rhwydwaith Maethu Cymru, yn dweud bod caniatáu iddyn nhw aros yn hirach yn cynyddu'r siawns iddyn nhw lwyddo mewn bywyd.

Mae Cymru yn treialu cynllun ar hyn o bryd sy'n caniatáu i 4,400 o blant maeth aros gyda'u teuluoedd heibio 18 oed.

Mae'r alwad gan elusennau yn dod yn sgil cyhoeddiad Llywodraeth San Steffan y bydd plant mewn gofal yn Lloegr yn cael aros gyda'u gofalwyr hyd nes eu bod yn 21 oed.

Mae Adran Addysg Lloegr wedi darparu £40m dros y tair blynedd nesaf i dalu am y cynllun.

Ddechrau mis Ionawr fe bleidleisiodd Yr Alban dros newid tebyg yno,

Mae elusennau gofal wedi galw hyn y gwelliant mwyaf arwyddocaol i blant mewn gofal o fewn cenhedlaeth.

Mae elusennau yng Nghymru am weld sefyllfa debyg yma.

Trafod gwelliant

Fe fydd cynnig gwelliant i'r Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Lles (Cymru) yn cael ei drafod yn y Senedd ar Chwefror y 4ydd, ond dydy hwn ddim yn gorfodi awdurdodau lleol i ganiatau bod pobl ifanc yn aros gyda'u gofalwyr heibio 17 oed.

Maen nhw'n galw ar Lywodraeth Cymru i "gryfhau eu cynigion" cyn y drafodaeth.

Mae'r elusennau'n honni "yr hiraf mae person yn gallu aros gyda theulu maeth, y mwyaf llwyddiannus maen nhw yn hwyrach ymlaen."

Mae tystiolaeth yn dangos bod y gefnogaeth a'r cyngor sy'n cael ei gynnig gan ofalwyr yn hanfodol i helpu pobl ifanc wrth iddyn nhw ddatblygu'n oedolyn a chael mwy o annibyniaeth.

Dywed yr elusennau bod y rheiny sy'n gadael yn ifanc yn "llai tebygol o wneud yn dda yn addysgol, yn fwy tebygol o ddioddef salwch meddwl, bod yn ddigartref, di-waith, defnyddio cyffuriau neu dreulio cyfnod yn y carchar, na'r rheiny sydd heb fod mewn gofal."

Mewn llythyr i'r dirprwy Weinidog dros Wasanaethau Cymdeithasol, Gwenda Thomas: "I wneud gwahaniaeth go iawn, mae angen deddfu i ganiatáu i bobl ifanc aros mewn gofal maeth tan eu bod yn 21oed."

Mae'r llythyr wedi cael ei arwyddo gan Rhwydwaith Maethu Cymru, Gweithredu dros Blant, Cymdeithas Mabwysiadau a Maethu Prydain, Barnardos, Plant yng Nghymru, Gofal, NSPCC Cymru, NYAS, TACT, Tros Gynnal Plant, Voices from Care ac Ymddiriedolaeth Who Cares?

Yn gynharach yn y mis dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru nad oes unrhyw beth yn rhwystro awdurdodau lleol i gefnogi person ifanc i aros efo'u rhieni maeth ar ôl 18 oed, a bydd Bil Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) yn gwella bywyd i blant mewn gofal yng Nghymru.

Straeon perthnasol