Adroddiad: Carchar y Parc yn cael ei 'reoli'n dda'

Carchar y Parc
Image caption Roedd niferoedd yr ymosodiadau yng Ngharchar y Parc wedi gostwng, ac roedd cymorth a chefnogaeth gwell i garcharorion, yn ôl yr arolwg.

Mae carchar preifat y Parc, Pen-y-bont ar Ogwr, yn trin carcharorion a'r cyhoedd yn dda, yn ôl adroddiad arolygwyr.

Roedd arolygwyr yn falch o weld bod lefelau ymosodiadau wedi gostwng, a bod y gofal a'r gefnogaeth i garcharorion wedi gwella.

Mae'r adroddiad yn dod ar adeg pan fo'r llywodraeth yn Llundain yn penderfynu a fydd y carchar newydd yn Wrecsam yn cael ei reoli gan gwmni preifat ai peidio.

Daeth cadarnhad o'r Senedd ddydd Mawrth nad oes penderfyniad wedi cael ei wneud eto, a bod nifer o opsiynau'n cael eu hystyried i sicrhau bod y carchar yn rhoi'r gwerth gorau am arian cyhoeddus.

'Un o'r gorau'

Mae Carchar y Parc yn un o'r carchardai mwyaf yng Nghymru a Lloegr, ac ar adeg yr arolwg ym mis Gorffennaf 2013, roedd dros 1,300 o garcharorion yno, yn ogystal â 57 o blant a phobl ifanc mewn uned ar wahan - 13% yn fwy nag sydd i fod.

Mae'r llywodraeth yn ddiweddar wedi cyhoeddi cynlluniau i ychwanegu 387 o leoedd eraill i'r carchar, sy'n cael ei reoli gan gwmni G4S Care & Justice.

Mae canlyniadau'r arolwg yn dangos fod y carchar yn un o'r carchardai lleol gorau sy'n cyflawni'n weddol neu'n dda ym mhob adran.

Roedd yr arolygwyr yn falch o weld bod y rhan fwyaf o garcharorion yn teimlo'n ddiogel yn y carchar, a bod lefelau ymosodiadau yn isel, ac wedi hanneru ers yr arolwg diwethaf.

Roedd y gofal dros garcharorion sydd mewn perygl o anafu neu ladd eu hunain wedi gwella hefyd, gyda'r rhai mwyaf mewn perygl yn derbyn gofal arbennig o dda mewn uned fwy diogel.

Roedd yr uned ar wahan yn gyfleuster da, meddai'r adroddiad, gyda phwyslais cryf ar ailgyflwyno'r dynion yn ôl i'r prif unedau.

Yn ôl yr arolwg, mae 'na gyfathrebu da rhwng carcharorion a staff, gofal da i'r rheiny sydd mewn poen neu'n dod i ddiwedd eu bywydau, ac mae'r gefnogaeth i'r carcharorion hynny sydd ag anawsterau dysgu neu anafiadau i'r ymenydd yn well na'r hyn mae arolygwyr yn ei weld fel arfer.

Roedd cymorth a chefnogaeth effeithiol hefyd wrth i'r carcharorion gael eu rhyddhau yn ôl i'r gymuned, o ran eu hailgartrefu ac o ran datblygu a chynnal perthynas dda gyda'u teuluoedd.

Y pryderon

Ar y llaw arall, roedd 'na bryderon bod gormod o ddynion ifanc wedi'u cysylltu â digwyddiadau ymosodol ac nad oedd y carchar wedi meddwl digon am sut y gellid rheoli ymddygiad a datblygiad y carcharorion ifanc yma'n well.

Mae'r arolwg hefyd yn cwyno bod gormod o bwysau ar oruchwylwyr, a bod y ffaith bod nifer o garcharorion yn cael eu trosglwyddo i'r Parc heb asesiad diweddar o'u risg a'u hanghenion ddim yn helpu.

Doedd gan garcharorion fawr o hyder yn y system gwyno, yn ôl yr arolygwyr, a doedd dim digon o le ar gynllun i drin troseddwyr rhyw.

'Arolwg positif iawn'

Yn ôl Prif Arolygydd y Carchardai, Nick Hardwick: "Ni ddylid bychanu'r anawsterau o reoli carchar mawr; dydy carchardai mawr eraill heb fod mor llwyddiannus.

"Fydd llwyddiant y Parc ddim yn hawdd i'w efelychu ac mae'n bwysig sicrhau na fydd ehangu'r Parc yn bygwth ei lwyddiant presennol."

Mae Nick Hardwick yn canmol y tîm rheoli am fod yn gyson ac effeithiol, gyda staff, ar bob lefel, yn cael eu hannog i dorri tir newydd.

"Mae 'na ardaloedd sydd angen eu gwella ond ar y cyfan, roedd yn arolwg positif iawn," meddai.

Yn ôl Michael Spurr, Prif Weithredwr y Gwasanaeth Cenedlaethol Rheoli Troseddwyr: "Dwi'n falch bod y Prif Arolygydd wedi sylweddoli bod staff yn gweithio ar welliannau er gwaethaf yr heriau sydd ynghlwm â rhedeg carchar o'r maint yma gyda phoblogaeth gymhleth."

Carchardai preifat

Ar hyn o bryd mae Llywodraeth San Steffan yn ceisio penderfynu a fydd carchar newydd yn Wrecsam yn un preifat ai peidio.

Fe gafodd y safle, fydd yn dal 2000 o garcharorion ac yn costio £250m i'w adeiladu, sêl bendith cynghorwyr ddechrau'r flwyddyn hon.

Er bod carchar preifat y Parc yn cael ei ganmol, nid felly pob un.

Mae Oakwood - carchar anferth agorwyd yn Wolverhampton ym mis Ebrill 2012 - sy'n dal 1,600 o droseddwyr, wedi cael ei feirniadu'n hallt.

Roedd arolwg a gafodd ei gyhoeddi yn Hydref 2013 yn nodi bod carcharorion wedi dweud bod hi'n haws cael gafael ar gyffuriau yno na bar o sebon.

Roedd un o bob saith wedi datblygu problem cyffuriau ar ôl cyrraedd y carchar - dwywaith yn fwy na mewn carchardai tebyg.

Ond mae Llywodraeth San Steffan yn dal yn awyddus i ddatblygu carchardai mawr fel hyn, gan ddweud bod rhai anferth, maint Oakwood, sy'n cael eu rheoli'n breifat neu'n gyhoeddus, yn gallu bod yn effeithiol a diogel.

Straeon perthnasol