Gweithredu uniongyrchol: 'siom ddifrifol'

  • 19 Ionawr 2014
Cymdeithas
Image caption Bydd pedwar mis o weithredu uniongyrchol

Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud bod penderfyniad Cymdeithas yr Iaith o blaid gweithredu uniongyrchol yn 'siom ddifrifol'.

Mewn cyfarfod yn Aberystwyth ddydd Sadwrn cyhoeddodd y mudiad iaith y byddai cyfnod o bedwar mis o weithredu uniongyrchol yn erbyn Llywodraeth Cymru oherwydd "diffyg arweiniad" yn ymwneud â'r iaith Gymraeg.

Fe allai hyn gynnwys torcyfraith, meddai'r mudiad.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Yr anhawster gyda'r hyn y mae Cymdeithas yr Iaith yn ei gynnig yw ein bod ni wedi gofyn am eglurhad synhwyrol ond nid ydynt wedi cyflwyno hynny.

"Rydym wedi ceisio gweithio gyda nhw ond maen nhw wedi penderfynu nad ydynt am weithio gyda ni. Mae hyn yn syndod o wybod am sefydliad sydd â hanes o hybu'r iaith. Heb os, mae hynny yn siom ddifrifol."

'Ymdynghedu'

Honnodd y mudiad iaith nad oedd y llywodraeth wedi dangos arweiniad yn achos pump allan o chwech o ofynion polisi yr oedd wedi eu cyflwyno i'r llywodraeth chwe mis yn ôl.

Y pump yw Addysg Gymraeg i Bawb, Tegwch Ariannol i'r Gymraeg, Gweinyddu'n fewnol yn Gymraeg, Safonau Iaith i Greu Hawliau Clir a'r Gymraeg yn greiddiol i Ddatblygu Cynaliadwy.

Dywedodd y llywodraeth: "Rydym wedi ymdynghedu i hybu yr iaith Gymraeg ac i sicrhau bod pobl yn medru ei defnyddio yn holl agweddau o fywyd pob dydd.

"Rydym yn gweithredu yn gadarnhaol yng Nghymru i ddelio gyda'r cwestiynau a godwyd gan ganlyniadau Cyfrif 2011. Yn ystod haf y llynedd cynhaliwyd y Sgwrs Genedlaethol ynglyn â'r Gymraeg, gyda phobl o bob cefndir a galluoedd yn y Gymraeg yn cyfrannu."

Yn ddiweddar, meddai, maen nhw wedi derbyn adroddiad tasglu a fu'n astudio ffyrdd o gynyddu nifer o gymunedau Cymraeg eu hiaith mewn ardaloedd lle mae defnydd o'r Gymraeg yn gostwng.

Dywedodd y byddai ymateb i'r adroddiad yn fuan.

'Y cyntaf o Chwefror'

Dywedodd cadeirydd y mudiad iaith, Robin Farrar: "Byddwn ni'n dechrau ar y cyfnod cyntaf o weithredu ar y cyntaf o Chwefror a bydd yn arwain at brotest ar faes Eisteddfod yr Urdd ym mis Mai."

Yn Nhachwedd roedd y mudiad iaith wedi beirniadu ymateb y llywodraeth i'r Gynhadledd Fawr gan ei alw'n "chwerthinllyd".

Roedd y llywodraeth wedi dweud y byddai gwefan ac ap newydd yn cael eu datblygu ar gyfer ceisio hybu'r defnydd o'r Gymraeg.

Ar y pryd dywedodd y Prif Weinidog Carwyn Jones y byddai'r llywodraeth yn mynd ati i sicrhau bod yr iaith yn cael ei hystyried ar draws portffolio pob gweinidog.

Straeon perthnasol