'Risg eithafol' i rai o adeiladau rhestredig Abertawe

Adeilad labordy ar safle Gwaith Copr yr Hafod
Mae adeilad labordy ar safle Gwaith Copr yr Hafod ymhlith yr adeiladau rhestredig

Mae yna "risg eithafol" i 20 o adeiladau rhestredig yn Abertawe, yn ôl adroddiad.

Yr awdurdod lleol sy'n berchen ar 15 o'r adeiladau tra bod y pump arall, sydd yn cynnwys hen Theatr y Palas, mewn eiddo preifat.

Mae'r adroddiad wedi rhybuddio nad oes gan y cyngor ddigon o arian i atgyweirio eu hadeiladau nhw.

Bydd aelodau'r cabinet ddydd Mawrth yn ystyried yr adroddiad ac yn cymeradwyo cynllun gweithredu.

Adeiladau'r cyngor sydd mewn perygl yw'r canlynol, 10 o adeiladau ar safle Gwaith Copr yr Hafod, Bwthyn y Swistir ym Mharc Singleton, Pont y Morfa ger Stadiwm Liberty, Tai Gwydr Gerddi'r Clun, hen adeilad ar safle gwaith alcam yn Llansamlet.

'Cysylltiad â'n gorffennol'

Y rhai preifat eraill yw Tŷ Danbert yn Nhreforys, Capel Salem ym Monymaen, Allt-y-fanog yn Rhyndwyclydach a thŷ injan Caer Eithin yng Nglofa Berthlwyd.

Tra bod y Bont Rufeinig dros Afon Clun yn wynebu risg, dyw'r risg ddim yn eithafol.

Dywedodd Nick Bradley, yr aelod cabinet â chyfrifoldeb am adfywio: "Mae'r adeiladau'n bwysig am eu bod yn ein cysylltu ni â'r gorffennol.

"Mae'r hinsawdd ariannol a'r ffaith fod nifer o'r adeiladau'n eiddo preifat yn golygu bod hwn yn fater heriol ..."

Mae'r awdurdod yn wynebu toriadau o £45miliwn yn ystod y tair blynedd nesaf ac yn gobeithio denu grantiau a defnyddio unrhyw arian nad yw ei dîm cadwraeth wedi ei wario eto.

Yn ôl adroddiad Cadw yn 2009, amcangyfrifwyd bod tua 3,000 o adeiladau rhestredig yng Nghymru mewn perygl, 10%o'r cyfanswm.