Sganiau: Mwy yn aros dros wyth wythnos

  • 10 Ionawr 2014
Sgan MRI
Mae cleifion i fod i gael gwasanaethau diagnostig fel sgan MRI o fewn wyth wythnos

Mae nifer y cleifion sy'n aros yn hirach nac y dylen nhw am wasanaethau diagnostig fel profion MRI ac uwchsain wedi treblu dros y ddwy flynedd diwethaf.

Mae ffigyrau newydd yn dangos bod cleifion yng Nghymru yn wynebu gorfod aros yn hirach na chleifion yn Lloegr am wasanaethau tebyg.

Dywedodd llywodraeth Cymru bod byrddau iechyd yn gweithio i wella'r sefyllfa.

Yn ogystal, mae'r nifer o bobl sy'n aros mwy na naw mis am driniaeth ysbyty yng Nghymru wedi cyrraedd ei lefel uchaf ers dwy flynedd.

Targed wyth wythnos

Pan mae claf yn cael ei anfon am wasanaeth diagnostig fel sgan CT, maent i fod i gael eu gweld o fewn wyth wythnos.

Ond mae ffigyrau ar gyfer mis Tachwedd 2013 yn dangos bod mwy na 23,500 wedi gorfod aros yn hirach na hynny.

Ddwy flynedd yn ôl. 8,000 oedd wedi gorfod aros mwy na'r cyfnod hwnnw.

Mae'r ffigyrau yn dangos bod llawer mwy o gleifion yng Nghymru yn aros cyfnod hir o'i gymharu â chleifion Lloegr.

  • Yng Nghymru roedd 32% o gleifion wedi aros mwy nag wyth wythnos am sgan uwchsain, tra bod dim ond 0.1% o gleifion Lloegr.
  • Mae 7.5% o gleifion yng Nghymru wedi gorfod aros am sgan CT, a'r ffigwr yn Lloegr yw 0.07%.

Dywedodd llefarydd iechyd Plaid Cymru, Elin Jones, bod y ffigyrau yn ganlyniad i fyrddau iechyd yn dewis peidio trefnu llawdriniaethau dros y gaeaf.

"Mae'r GIG wedi ei ymestyn yn barod, felly yn amlwg yr unig ganlyniad o ohirio llawdriniaethau oedd amseroedd aros hirach," meddai.

"Mae llywodraeth Cymru yn parhau i wneud newidiadau ar yr ymylon yn lle gweithredu i fynd i'r afael gyda'r prif broblemau yn y GIG."

Roedd y Ceidwadwyr yr un mor feirniadol. Dywedodd eu llefarydd iechyd, Darren Millar: "Mae'n ymddangos bod y gwasanaeth iechyd gwladol yn troi i mewn i rywbeth tebyg i wasanaeth aros gwladol."

Dywedodd Cathy O'Sullivan, cyfarwyddwr bwrdd y Cynghorau Iechyd Cymunedol yng Nghymru: "Nid yw'r system yn gweithio er lles cleifion.

"Mae angen newidiadau sylfaenol ynglŷn â sut y mae cleifion yn cael eu trin yn yr 21ain ganrif."

Triniaeth ysbyty

Ddydd Iau, dangosodd ffigyrau bod 13,269 wedi aros dros naw mis am driniaeth ysbyty, cynnydd o tua 1,000 ar y mis blaenorol ac 8,000 ers diwedd Mawrth 2013.

Targed llywodraeth Cymru yw trin pob claf o fewn naw mis.

Dywedodd y Gweinidog Iechyd, Mark Drakeford bod y GIG yng Nghymru "dan bwysau" ond pwysleisiodd nad oedd yn wynebu "argyfwng".

"Yn gyffredinol, mae llai o bobl yn aros yn y GIG yng Nghymru nac erioed o'r blaen," meddai.

"Mae'r nifer o bobl sy'n aros dros 26 wythnos wedi dod i lawr, ond mae'n siomedig gweld cynnydd yn nifer y bobl sy'n aros dros 36 wythnos.

"Rydw i wedi ei gwneud hi'n glir i bob bwrdd iechyd, hyd yn oed yn y cyfnod anodd dros y gaeaf, rydw i'n disgwyl iddyn nhw ganolbwyntio ar y rheiny sy'n aros yn hirach, ac rydw i'n disgwyl gweld y ffigyrau yn gostwng."

Daeth beirniadaeth gref gan y gwrthbleidiau am y ffigyrau ddydd Iau, gyda'r Ceidwadwyr yn rhybuddio am "argyfwng", a'r Democratiaid Rhyddfrydol yn dweud bod y sefyllfa yn "warthus".