Cytundebau: Y rhanbarthau i wrthod arwyddo?

  • 29 Rhagfyr 2013
Roger Lewis
Mae Undeb Rygbi Cymru wedi rhoi tan ddiwedd mis Rhagfyr i'r rhanbarthau i ymestyn y cytundebau tan 2018.

Mae adran chwaraeon BBC Cymru yn deall y bydd rhanbarthau rygbi Cymru, yn ystod y dyddiau nesaf, yn gwrthod arwyddo eu cytundebau gydag Undeb Rygbi Cymru.

Mae'r cytundebau presennol yn dod i ben ar ddiwedd y tymor hwn, ac mae URC wedi rhoi tan ddiwedd mis Rhagfyr i'r rhanbarthau i ymestyn y cytundebau tan 2018.

Ymysg pethau eraill, mae'r cytundebau yn sicrhau bod chwaraewyr y rhanbarthau yn cael eu rhyddhau i chwarae dros Gymru, ac yn diffinio faint o arian gaiff y rhanbarthau gan URC.

Mae'r rhanbarthau'n credu bod yr arian a gynigir yn y cytundebau newydd yn annigonol.

Gallai'r sefyllfa olygu y bydd y rhanbarthau'n parhau i ystyried chwarae mewn cystadleuaeth Eingl-Gymreig y tymor nesaf.

'Gweithio'n galed'

Ddydd Sul gwnaeth Rygbi Rhanbarthol Cymru, y corff sy'n cynrychioli'r pedwar rhanbarth, drydar:

"Mae'r rhanbarthau Cymreig yn parhau i weithio'n galed i geisio cael hyd i ddatrysiadau ac mae ganddyn nhw nifer o gyfarfodydd RRhC wedi eu hamserlenni hyd at a thu hwnt i Ragfyr 31ain.

"O ran y Cytundeb Cyfranogiad... dydy'r llwyfannau cystadlu na'r cyllidau o fewn y cytundeb cyfreithiol hwn ddim wedi eu cadarnhau, felly ni ellir diffinio'r ymrwymiad."

Mae ansicrwydd ynghylch dyfodol Cwpan Heineken, gyda chlybiau o Ffrainc a Lloegr yn bygwth tynnu nôl er mwyn cymryd rhan mewn cystadleuaeth newydd, yn achosi problemau pellach.

Heb wybod i sicrwydd ym mha gystadlaethau y bydd y rhanbarthau Cymreig yn chwarae ynddyn nhw yn y dyfodol, allan nhw ddim gwneud llawer o benderfyniadau ariannol, a dyma mae'n debyg pam y maen nhw'n gyndyn i arwyddo cytundebau newydd.

Mae yna adroddiadau fod Premier Rugby Limited sy'n cynrychioli prif glybiau Lloegr, ynghyd â'u partner darlledu BT Sport wedi cynnig £4m yr un i bob rhanbarth i gymryd rhan mewn cystadleuaeth Eingl-Gymreig.

Tra bod y rhanbarthau Cymreig yn ystyried y cynnig hwn, byddai unrhyw gystadleuaeth traws-ffiniol angen sêl bendith yr undebau perthnasol - ac mae URC a'r RFU yn annhebygol o gymeradwyo'r trefniant ar hyn o bryd.

Gallai hynny yn ei dro olygu bod y rhanbarthau yn ymadael ag Undeb Rygbi Cymru, datblygiad a fyddai'n achosi helbul ym myd rygbi proffesiynol Cymru.

Byddai'n achosi pen tost i URC hefyd gan fod yr undeb yn gorfod cynnig pedwar tîm ar gyfer y Pro12 a chwpan Heineken y tymor nesaf ac fe allen nhw orfod creu pedwar tîm newydd ar frys i gynrychioli Cymru.

Arian teledu

Mae'r rhan fwyaf o arian y rhanbarthau yn dod o gytundebau teledu, gyda'r pedwar rhanbarth Cymreig yn rhannu cronfa o £9m rhyngddyn nhw o'r cystadlaethau Pro 12 a chwpan Heineken.

Mae URC yn ychwanegu tua £6m arall i'r gronfa ar y cyd, sy'n cynnwys arian ar gyfer rhyddhau chwaraewyr ar gyfer dyletswyddau rhyngwladol, swm a bennir gan y cytundeb.

Daw gweddill cyllid y rhanbarthau o werthiant tocynnau a nwyddau a gan noddwyr, gydag arian neu fenthyciadau gan berchnogion neu gymwynaswyr yn ôl yr angen.

Rhybuddiodd adroddiad ariannol gan gyfrifwyr Pricewaterhouse Coopers yn 2012, adroddiad a gomisiynwyd ar y cyd rhwng URC a'r rhanbarthau, "nad ydy'r pedwar busnes rhanbarthol yn gynaliadwy ar seiliau annibynnol yn eu ffurfiau presennol heb gyllid ychwanegol estynedig gan gymwynaswyr neu ffynonellau cyllid arall."

Yn wirfoddol, cyflwynodd y rhanbarthau uchafswm o £3.5m ar gyfer gwariant ar gyflogau er mwyn ceisio mantoli'r cyfrifon, ond mae cytundebau teledu yn Ffrainc a Lloegr wedi galluogi clybiau'r gwledydd hynny i gynnig cytundebau mwy proffidiol i'w chwaraewyr.

Mae hynny wedi golygu bod nifer o chwaraewyr Cymru wedi gadael i chwarae eu rygbi mewn gwledydd eraill, a'r rhanbarthau Cymreig yn methu cynyddu cyflogau i'r un graddau.

Mae'r URC o ganlyniad wedi ystyried cynnig cytundebau canolog i'r chwaraewyr rhyngwladol.

Daw'r datblygiadau diweddaraf yn ystod wythnos pan mae'r darbis Pro12 wedi denu torfeydd sylweddol i weld gemau cyffrous.

Ond cyn y ddwy gem bu protestiadau gan gefnogwyr y rhanbarthau yn erbyn yr URC.