Cyffuriau yn cael eu gwrthod i gleifion

  • 23 Rhagfyr 2013
David Spink and wife Astrid examining photos
Image caption Mae David Spink a'i wraig Astrid wedi cael gwybod na fydd o yn cael y cyffur canser bevacizumab

Mae 'na bobl sydd ddim yn cael triniaeth arbenigol gan y gwasanaeth iechyd a hynny heb unrhyw esboniad, yn ôl grwpiau sydd yn cynrychioli cleifion.

Mae nifer eisiau cyffuriau canser ac mae rhai cyrff yn dweud bod angen bod yn fwy tryloyw ynglŷn â pham bod y triniaethau mae'r cleifion eisiau yn cael eu gwrthod.

Sôn am feddyginiaeth sydd fel arfer ddim ar gael ar y GIG mae'r mudiadau sydd yn pryderu. Y rheswm am hynny ydy nad ydy'r triniaethau wedi profi i fod yn rhai llwyddiannus neu fod y claf eisiau triniaeth arbenigol fel llawfeddygaeth blastig.

Dywed Llywodraeth Cymru bod y system yn gweithio yn dda ond ei bod yn adolygu sut y gallai'r ddeialog gyda chleifion fod yn well.

"Mae angen i gleifion wybod pam yn union fod eu ceisiadau wedi eu gwrthod," meddai Catherine O'Sullivan o Gyngor Iechyd Cymuned Cymru.

"Mae'r drafodaeth yna yn un anodd iawn ond 'dw i wedi siarad gyda gormod o bobl sydd ddim yn gwybod pam."

Chwerw

Dyna oedd y sefyllfa oedd yn wynebu David Spink, 74 oed o Dredegar ym Mlaenau Gwent. Mae ganddo ganser y coluddyn. Mi ofynnodd am gael y cyffur arbenigol bevacizumab ond cafodd y cais ei wrthod.

"Dw i yn teimlo yn chwerw iawn mod i ddim yn cael rhywbeth allai fy helpu. Pan mae eich bywyd chi yn fantol ac mae 'na gyffur yn bodoli gallai ymestyn hyd eich bywyd chi... sut fyddech chi yn teimlo?"

Mae'n dweud bod y cyffur ar gael mewn rhai ardaloedd yn ne Cymru lle nad oes angen gwneud cais i gael gafael arno.

"Does dim rhaid i chi wneud cais lawr yn Abertawe, mae e yn cael ei rhoi yn syth i chi os chi angen e.

"Mae 'na lefydd yn ne Cymru lle chi'n gallu cael e a llefydd eraill lle na fedrwch chi. Dw i'n gweld cleifion canser yn y clinic sydd yn cael eu gwrthod- mae pobl yn torri eu calonnau."

Y system yn gweithio

Yn ôl Catherine O'Sullivan mae 'na weithiau rhesymau da pam bod y ceisiadau gan gleifion yn cael eu gwrthod. Ond mae'n mynnu y dylai'r penderfyniad gael ei esbonio i'r claf.

Mae tri o fyrddau iechyd Cymru - sef Powys, Caerdydd a'r Fro ac Aneurin Bevan - wedi gwrthod mwy o geisiadau y llynedd na'r flwyddyn flaenorol. Ond ar yr un pryd mi gymeradwyodd Hywel Dda ac Abertawe Bro Morgannwg fwy o geisiadau yn 2012.

Wrth ymateb dywedodd Llywodraeth Cymru ei bod yn ffyddiog fod y system yn gyffredinol yn gweithio'n effeithiol. Ond ychwanegodd y llefarydd fod yna adolygiad wedi cychwyn i wella'r cyfathrebu gyda'r cleifion ac i sicrhau cysondeb.

Dywedodd llefarydd ar ran Bwrdd Iechyd Aneurin Bevan y byddai'r bwrdd yn ystyried unrhyw argymhellion fydd yn cael eu gwneud yn y dyfodol gan Lywodraeth Cymru.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.