Mandela: Argraffiadau o Dde Affrica

  • 14 Rhagfyr 2013
Llun pobl yn disgwyl i weld y corff
Mae pobl wedi bod yn disgwyl i gael gweld corff Nelson Mandela yn Pretoria cyn yr angladd ddydd Sul

Ar yr awyren y clywodd Heulwen Rees fod Nelson Mandela wedi marw. Roedd y ferch 26 oed newydd gyrraedd Johannesburg fore Gwener pan glywodd hi'r newyddion.

"Mi oedd y peilot wedi dweud dros y tannoy fod e wedi marw. Ymwelwyr oedd y rhan fwyaf ar yr awyren ond mi oedd pobl bach yn shocked i glywed."

Wrth deithio trwy Johannesburg mi oedd yr arwyddion ar y draffordd yn llawn o sloganau fel "We love you Madiba".

Ac ers iddi lanio yn Ne Affrica dyw hi ddim wedi gweld unrhyw ddagrau yn llifo. "Mae pob peth wedi bod yn bositif iawn. Mae 'na lot o bartion wedi bod."

Dod i'r wlad ar gyfer priodas ei chyfnither, Katy, wnaeth Heulwen. Ers pymtheg mlynedd mae tad Katy a'i wraig wedi bod yn byw yn y wlad ac mi benderfynodd Katy briodi yno.

Dim ond gyrru trwy Johannesburg wnaeth Heulwen, sydd yn dod o bentref Creigiau ger Caerdydd. Witbank oedd pen y daith, dinas ddiwydiannol fawr ryw ddwy awr o Johannesburg. Yno mae tad Katy yn byw. Ond mi welon nhw westyau efo canhwyllau a lluniau o Mandela ar hyd y ffordd.

Mor fawr â marwolaeth Diana

Dim ond marwolaeth Nelson Mandela sydd wedi bod ar y cyfryngau ers dyddiau meddai Heulwen. "'Na i gyd sydd ar y teledu, son amdano fe a'i fywyd e."

Tra yn Witbank mi gafon nhw wahoddiad i fynd am bryd o fwyd mewn ardal dlawd sy'n cael ei galw'n "shanty town" gan y bobl leol.

Mae'r awyrgylch wedi bod yn bositif yn Ne Affrica meddai Heulwen Rees

"Mi wnaethon nhw speech am Nelson Mandela. O'dd y rhan fwyaf yn Afrikaans ond wnaethon nhw godi gwydr i'w fywyd e a dweud, 'To Madiba'."

Mae'n dweud bod cariad pobl tuag at Nelson Mandela yn amlwg.

"Ma' nhw yn edrych lan ato fe, yn parchu fe ac mae e wedi gwneud shwt gymaint i'r wlad. Mae e yn ffigwr mawr yma."

"O'n i yna"

"O'dd pobl yn poeni bod political unrest yn mynd i fod ar ôl iddo fe farw ond mae'r awyrgylch yn bositif iawn. Ma' pobl yn talu respect, yn dathlu bywyd fe yn hytrach na unrhyw negativity. A does dim son y bydd pethe yn newid yn y wlad nawr," meddai.

Dyw Heulwen ddim wedi cael cyfle i fynd i weld corff Nelson Mandela ac yn Cape Town fyddan nhw adeg yr angladd ddydd Sul.

Serch hynny: "Mae pob un ohonon ni yn teimlo yn eitha' lwcus i allu bod yma, i gael dathlu efo'r bobl leol. Mae e yn un o'r pethe 'na, pan mae pobl yn gofyn 'Where were you pan wnaeth Mandela farw?'

"Galla i ddweud, o'n i yma. Mae'n beth hanesyddol."