Staff prifysgolion yn streicio dros dâl

  • 3 Rhagfyr 2013
Streic Undebau Addysg Uwch
Aelodau o undebau addysg uwch yn streicio am well cyflog

Bu staff prifysgolion Cymru yn gweithredu'n ddiwydiannol ddydd Mawrth oherwydd eu bod eisiau cyflogau gwell.

Yn ôl undebau, mae gweithwyr wedi cael cynnig codiad cyflog o 1% y flwyddyn hon.

Maen nhw'n dadlau fod hynny'n golygu y byddai eu cyflogau wedi disgyn 13% mewn termau real ers Hydref 2008.

Aelodau undebau Unsain, Unite a'r UCU - undeb sydd yn cynrychioli prifysgolion a cholegau - fu'n streicio.

Cynhaliodd y tair undeb bleidlais gudd rhwng eu haelodau, gyda mwy na 60% o aelodau Unite a'r UCU yn cefnogi gweithredu'n ddiwydiannol.

Yr wythnos diwethaf daeth trafodaethau rhwng y ddwy ochr i ben heb gytundeb.

Mae'r sefydliad sy'n cynrychioli'r cyflogwyr - yr UCEA - yn dweud bod y cynnig yn un da ar gyfer staff.

Un ochr i'r ddadl

Dywedodd llefarydd ar ran UCEA: "Rydym wedi ein siomi bod yr undebau wedi parhau gyda'r streic er ein bod wedi cynnal trafodaethau i geisio datrys y broblem.

"Maent wedi penderfynu dangos ond un ochr i'r ddadl.

"Mae nifer fawr o staff wedi derbyn codiadau cyflog sy'n gynyddol hael.

"O ystyried popeth, mae'r cynnydd mewn cyflog y flwyddyn yma'n costio tua 3%, ac mae sefydliadau addysg uwch yn ei chael yn anodd talu hyn.

"Ar ôl y streic flaenorol ar Hydref 31, mae'r 150 o gyflogwyr addysg uwch rydym yn eu cynrychioli wedi cadarnhau bod y cynnig tâl uwch yn un sydd yn gynaliadwy, teg ac yn gynnig terfynol.

"Mae'r undebau yn parhau i bwyso am gyflog uwch sydd ddim yn fforddiadwy."

Ond mae'r undebau yn dadlau fod gan y colegau a'r prifysgolion fwy na £1 biliwn mewn cyfrifon ac mae rhai penaethiaid wedi bod yn derbyn pecynnau cyflog a phensiwn gwerth £250,000.

Dim cynnig gwell

Meddai Mike McCartney, o undeb Unite : "Dyw amharodrwydd y cyflogwyr i symud, pan maen nhw'n eistedd ar domen o bres gwerth £1 biliwn, ddim yn helpu.

"Doedd yna ddim cynnig gwell, felly doedd dim dewis ond cynnal streic arall.

"Dwi ddim yn deall pam wnaethon ni gwrdd o dan oruchwyliaeth ACAS os nad oedd ganddyn nhw unrhyw beth newydd i drafod.

Yn ôl Simon Dunn, o undeb Unsain Cymru, streicio ydi'r cam olaf: "Mae ein haelodau ni'n teimlo nad oes 'na opsiynau eraill ganddyn nhw erbyn hyn.

"Dyw rhai o'n haelodau ni ddim hyd yn oed yn ennill cyflog byw ac mae mwyafrif wedi profi gostyngiad yn eu cyflogau o bron i 15%.

"Mae pobl yn cael trafferth ac yn gorfod gwneud penderfyniadau anodd. Ydyn nhw'n talu i fwydo eu hunain a'u teuluoedd neu ydyn nhw'n talu i wresogi eu tai'r gaeaf yma? Mae pethau mor wael â hynny."

Dangos atal ariannol

Dywedodd llefarydd ar ran Prifysgol Glyndŵr Wrecsam: "Mae'r rhagolygon gwariant cyhoeddus ar gyfer addysg uwch yn ansicr oherwydd bod disgwyl toriadau gan y llywodraeth ac ansicrwydd ariannol.

"Mae'r cynnydd o 1% mewn cyflogau'n cael ei gynnig ynghyd ag elfennau pwysig eraill o alwadau'r undebau, gan gynnwys cau'r bwlch rhwng tâl merched a dynion, gwaith sy'n cael ei dalu fesul yr aŵr yn ogystal â gwaith achlysurol."

Ychwanegodd llefarydd ar ran Prifysgol Bangor: "Mae hon yn streic ledled y DU ac rydym yn deall rhesymeg yr undebau.

"Mi fyddwn yn gwneud popeth o fewn ein gallu i sicrhau nad oes effaith ar fyfyrwyr dros y cyfnod yma."