Carwyn Jones yn ymuno â'r ymgyrch 'na' yn Yr Alban

  • 20 Tachwedd 2013
Carwyn Jones
Image caption Roedd Mr Jones wedi dweud y byddai'n mynd i'r Alban i gefnogi'r ymgyrch 'na' petai Llywodraeth y DU yn cefnogi argymhellion Silk

Mae Prif Weinidog Cymru Carwyn Jones wedi galw ar Albanwyr i wrthod annibyniaeth er mwyn aros mewn "Teyrnas Unedig gryf".

Mewn araith yng Nghaeredin nos Fercher, amddiffynodd Mr Jones yr Undeb gan ei ddisgrifio fel y "dewis positif" o'r ddau opsiwn fydd ar gael i Albanwyr yn y refferendwm y flwyddyn nesaf.

Ei gred yw mai "setliad datganoli fydd yn para" yw'r ffordd orau ymlaen.

Dyw Plaid Genedlaethol yr Alban (SNP) ddim yn cytuno, gan ddadlau y byddai'n niweidio'r Alban petai'r boblogaeth yn pleidleisio yn erbyn annibyniaeth.

Comisiwn Silk

Roedd Carwyn Jones wedi rhybuddio Llywodraeth y DU na fyddai mewn sefyllfa i amddiffyn y DU os na fyddai ymateb cadarnhaol i adroddiad Silk ar bwerau ariannol newydd i'r Cynulliad.

Roedd y Trysorlys wedi dweud yn wreiddiol y byddai ymateb cyn diwedd gwanwyn 2013 ond roedd rhaid i ACau ddisgwyl llawer yn hwy.

Ar Dachwedd 1, cyhoeddodd Prif Weinidog Prydain David Cameron a'i ddirprwy Nick Clegg y byddai gweinidogion Cymru'n derbyn rhai pwerau benthyg a threthu.

Fe ddaeth ymateb llawn llywodraeth y DU ddydd Llun, wrth i'r Trysorlys gyhoeddi y byddai trethi busnes hefyd yn cael eu datganoli'n llawn.

Mae Llywodraeth Cymru hefyd wedi cael yr hawl i gynnal refferendwm ar ddatganoli pwerau treth incwm - rhywbeth nad yw Llafur eisiau ei wneud ar hyn o bryd.

Mae Carwyn Jones eisiau newid y modd mae llywodraethau datganoledig yn cael eu hariannu o dan fformiwla Barnett cyn ystyried trosglwyddo rheolaeth dros dreth incwm.

Dyfodol yr Alban

Yn siarad cyn cychwyn am Yr Alban, dywedodd Carwyn Jones: "Er nad yw annibyniaeth ar yr agenda yng Nghymru, rydym yn dilyn y ddadl yn yr Alban gyda diddordeb.

"Mae hwn yn gyfle i mi esbonio pam rwy'n credu mai Alban gref o fewn Teyrnas Unedig gadarn yw'r dewis positif yn y refferendwm."

Ond mae'r SNP yn honni bod Mr Jones eisoes o blaid newidiadau fyddai'n cael effaith andwyol ar Yr Alban.

Dywedodd Linda Fabiani, Aelod o Senedd yr Alban (MSP): "Dyw Carwyn Jones erioed wedi bod yn swil ynghylch ei ddymuniad i newid fformiwla Barnett mewn ffordd fyddai'n anfanteisiol i'r Alban.

"Mae gan Brif Weinidog Cymru'r cyfle perffaith i ddefnyddio ei ymweliad â'r Alban i ddweud wrth y bobl yma faint yn union mae o eisiau torri o gyllideb Yr Alban os oes plediais 'na' y flwyddyn nesaf.

"Yr ateb mwyaf teg i bawb yw i'r Alban gael rheolaeth lawn dros ei phenderfyniadau treth a gwario a dim ond pleidlais 'ie' y flwyddyn nesaf all sicrhau hynny i bobl Yr Alban."

Straeon perthnasol