Bagiau am oes i gostio mwy?

Bagiau plastig
Image caption Mae Llywodraeth Cymru eisiau cynyddu cost bagiau am oes er mwyn sicrhau bod pobl yn eu hailddefnyddio

Mae Llywodraeth Cymru am gael pwerau fyddai'n eu galluogi i gynyddu cost bagiau am oes.

Ar hyn o bryd, mae'n rhaid talu 5c am bob bag siopa untro, ac mae hynny wedi golygu bod eu defnydd wedi lleihau 90% ers Hydref 2011.

Ond yn y mesur Amgylchedd newydd, dywed Llywodraeth Cymru y gallai fod angen ymestyn y cynllun er mwyn cynyddu cost bagiau am oes sydd wedi eu gwneud o blastig trwchus, ac sy'n cael eu gwerthu am 5-10c ar hyn o bryd.

Dywed gweinidogion y gallai siopwyr ddechrau eu trin nhw fel bagiau untro, ac y gallai hyn gael effaith andwyol sylweddol ar yr amgylchedd.

Tachwedd 2014

Mae'r Prif Weinidog Carwyn Jones wedi dweud y bydd y cynllun i godi 5c am fagiau untro yn cael ei adolygu ymhen blwyddyn, a bydd yr adolygiad hwnnw hefyd yn ystyried arferion rhai manwerthwyr.

Dywedodd Mr Jones: "Mae yna adolygiad polisi, fydd yn cael ei gynnal wedi mis Tachwedd 2014 ond yn sicr, ar hyn o bryd, does yna ddim cynllun i newid y taliad.

"Mae'n dibynnu, wrth gwrs, ar beth mae'r adolygiad yn ei ddangos ac ar yr hyn rydyn ni'n ei weld o ran arferion rhai archfarchnadoedd ar hyn o bryd, sy'n codi 1c yn fwy am fagiau am oes, ac felly'n osgoi, mewn rhai ffyrdd, y taliad. Fe fydd yn rhaid i ni gadw llygad barcud ar hynny, wrth gwrs.

Mae bagiau am oes ar hyn o bryd wedi eu heithrio o'r rheoliadau sy'n sail i'r cynllun.

Isafswm pris

Ymysg y syniadau ar gyfer y mesur amgylchedd, dywed y llywodraeth y dylai gweinidogion gael pwerau fyddai'n eu galluogi i osod isafswm pris ar gyfer bagiau am oes os yw eu defnydd yn parhau i gynyddu.

Mae ymchwil ddiweddar yn dangos cynnydd o 120 i 130% yng ngwerthiant bagiau am oes gan archfarchnadoedd yng Nghymru rhwng 2010 a 2012.

Dywed y llywodraeth: "Roedd disgwyl cynnydd yn y galw am fagiau am oes yng Nghymru wedi i'r taliadau gael eu cyflwyno wrth i ddefnyddwyr gyfarwyddo gydag ailddefnyddio eu bagiau a phrynu digon o fagiau am oes ar gyfer eu hanghenion siopa.

"Ond, mae yna risg bosib y gallai nifer o ddefnyddwyr ddechrau trin bagiau plastig y gellir eu hailddefnyddio fel bag untro a'u gwaredu'n gynamserol."

Elusennau

Mae'r llywodraeth hefyd wedi datgan na fyddan nhw'n rhwystro manwerthwyr rhag cyfrannu'r arian a godir drwy'r tâl 5c i unrhyw achos da, nid elusennau amgylcheddol yn unig.

Mae'n dweud bod y wybodaeth sydd ganddyn nhw'n awgrymu bod yr achosion da sy'n elwa yn cynnwys elusennau canser a hosbisau plant.

"Bwriad polisi Llywodraeth Cymru ar y tâl yw y byddai'n well ganddi fod achosion amgylcheddol yn elwa o'r taliadau. Ond dydy Llywodraeth Cymru ddim am dorri ar draws perthnasau sy'n bodoli eisoes rhwng manwerthwyr ac achosion da eraill sy'n cyfrannu i les economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol Cymru."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.