Ceidwadwyr: Pleidiau wedi setlo'n rhy hawdd

  • 13 Medi 2013
Andrew RT Davies
Ni fyddai Mr Davies yn fodlon gwnued bargen am llai na £140m

Mae Arweinydd y Ceidwadwyr yn y Cynulliad wedi cyhuddo Plaid Cymru a'r Democratiaid Rhyddfrydol o dderbyn setliad pitw wrth ddod i gytundeb gyda Llafur ar y gyllideb.

Fe lwyddodd y llywodraeth leiafrif i gael digon o bleidleisiau i gymeradwyo'r gyllideb y tro diwethaf wedi cytundeb gyda Plaid Cymru, wedi iddynt ddod i ddealltwriaeth gyda'r Democratiaid Rhyddfrydol y flwyddyn cynt.

Mae'r ddwy wrthblaid eisoes wedi nodi eu bwriad o weithio gyda'i gilydd yn ystod trafodaethau'r gyllideb y flwyddyn hon, er mwyn ceisio sicrhau bargen well i'w pleidiau.

Mae Andrew RT Davies, sydd wedi bod yn arwain ei blaid ers Gorffennaf 2011, yn gwadu fod y fargen hon yn golygu fod y Ceidwadwyr yn cael eu gadael ar y cyrion.

'Gwleidyddiaeth glud'

Mewn cyfweliad gyda rhaglen Sunday Politics y BBC, dywedodd ei fod eisiau cynnig opsiwn arall i'r hyn mae'n disgrifio fel "gwleidyddiaeth glud yr asgell chwith, sydd wedi methu".

"Yn y 14 blynedd gyntaf o ddatganoli rydym wedi cael consensws asgell chwith sydd heb weithio dros bobl Cymru," meddai. "Dim ond mwy o farweidd-dra."

Bydd Aelodau Cynulliad yn dychwelyd i'r Bae wedi'r toriad dros yr haf ar Fedi 23. Yn fuan wedyn, ar 8 Hydref, bydd gweinidogion yn cyhoeddi'r gyllideb ddrafft.

Yn unol â'r hyn sydd wedi bod yn digwydd ers i Lafur ennill union hanner y seddi Cynulliad yn etholiad 2011, bydd trafod rhyngddynt a phleidiau eraill wrth i bob plaid geisio sicrhau pris da mewn cyfnewid am addewid i bleidleisio o blaid y gyllideb.

'Ceiniog a dime'

Bwriad y Ceidwadwyr yw galw am wario mwy ar y gwasanaeth iechyd yr un fath a wnaethon nhw yn ystod y trafodaethau yn 2012 a 2011.

Dywedodd Mr Davies: "Mae gwleidyddiaeth yn ymwneud â chynnig opsiwn arall. Dydw i ddim yn barod i setlo am fargen ceiniog a dime.

"Yr hyn sy'n rhaid i chi ei wneud ydy cytuno ar gyllideb sy'n gwella ac sydd o fudd i fywydau pobl.

"Pan wnes i gyfarfod â Carwyn Jones yn rownd gyntaf y gyllideb, fe ddywedais wrtho na fyddwn i'n fodlon derbyn llai na £140m neu 1% o'r gyllideb.

"Yr hyn rwy'n ddweud wrthoch chi yw, os ydych chi'n fodlon derbyn bargen geiniog a dime mae hynny yn benderfyniad i bobl eraill.

"Mae'r cyllidebau wedi cael eu cytuno dros y blynyddoedd diwethaf am tua £20m yr un. Nid ydw i'n credu fod hynny'n rhoi pwysau ar Lywodraeth Cymru."

'Bargen orau'

Cafodd bargen flwyddyn ddiwethaf rhwng Plaid Cymru a'r llywodraeth ei tharo wedi i Lafur gytuno rhoi £20m yn ychwanegol tuag at brentisiaethau, y flwyddyn yma a'r un nesaf, yn ogystal â £10m arall am barc gwyddoniaeth yn y gogledd.

Dywedodd Arweinydd Plaid Cymru Leanne Wood: "Hon oedd y fargen orau oedden ni'n medru ei gael y flwyddyn ddiwethaf ac roedden ni'n falch iawn o'r hyn lwyddon i wneud.

"Er hynny rwy'n cydnabod y gallwn ni gyflawni llawer mwy drwy gyfuno'n adnoddau gyda'r Democratiaid Rhyddfrydol.

"Nid ydw i'n fodlon cael fy nhynnu fewn i frwydr galw enwau gyda'r Torïaid. Mae gennym ni set o gynigion i'w rhoi o flaen y llywodraeth gyda'r Democratiaid Rhyddfrydol pan ddaw'r amser.

"Mae arweinydd y Ceidwadwyr yng Nghymru mewn sefyllfa i un ai cefnogi neu beidio cefnogi pa bynnag gynnig rydym yn ei roi a pan mae ef mewn sefyllfa i drafod a tharo bargeinion ei hun, yna bydd ef mewn sefyllfa i alw enwau.