Pryder am gyfraith hylendid bwyd

Pysgod a sglodion
Bydd tua 23,000 o fusnesau yng Nghymru yn gorfod arddangos eu sgôr hylendid bwyd o ganlyniad i'r mesur

Gallai cyfraith newydd fydd yn gorfodi tai bwyta a chaffis yng Nghymru i arddangos eu sgôr hylendid bwyd fod yn niweidiol i fusnesau, yn ôl un undeb.

Bydd yn rhaid i tua 23,000 o fusnesau arddangos eu sgôr o fis Tachwedd - hyd yma mae gwneud hynny wedi bod yn wirfoddol.

Dywed undeb Unsain y gallai'r rhai gyda sgôr isel sydd wedi gwneud gwelliannau golli busnes tra'n aros am ail-asesiad.

Mae'r undeb yn poeni y bydd archwilwyr bwyd yn cael trafferth ymateb i'r galw.

Tri mis

Fe fydd y busnesau yn gorfod arddangos eu sgôr (o 1 i 5) yn amlwg wedi i ACau gymeradwyo mesur hylendid bwyd newydd ym mis Ionawr.

Ond dywed Unsain fod y 137 o archwilwyr sy'n cael eu cyflogi gan y 22 awdurdod lleol yng Nghymru eisoes o dan bwysau, ac maen nhw'n disgwyl cynnydd y galw am eu gwasanaeth.

Dywed y gyfraith newydd fod gan fusnes yr hawl i gael ail-asesiad o fewn tri mis i wneud cais am hynny.

Dywedodd Ffederasiwn Busnesau Bach y gallai busnesau sy'n gorfod aros yn hir am ail-asesiad ar ôl gwneud gwelliannau, neu sydd yn teimlo i'w hasesiad gwreiddiol fod yn annheg, golli busnes.

Dywedodd Rhodri Evans o Ffederasiwn Busnesau Bach Cymru: "Fe fydd rhai busnesau sy'n teimlo eu bod wedi cael asesiad annheg ac am gael barn arall, ac fe fydd rhai sydd wedi gweithredu ar ôl asesiad gwreiddiol ac am gael asesiad arall i adlewyrchu hynny.

"Mae targed o dri mis yn y ddeddfwriaeth i wneud hynny, ond pe bai hynny'n llacio fe fyddai'n destun pryder mawr i ni."

'Pob ymdrech'

Dywedodd y Cynghorydd Neil Moore o Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru nad oedd arian ychwanegol ar gael i gyflawni'r dyletswyddau archwilio bwyd ychwanegol.

"Fe fydd hyn yn bwysau ychwanegol i ddarparu gwasanaethau mewn hinsawdd economaidd heriol o hyd," meddai.

"Fe fyddwn ni'n gwneud pob ymdrech i gydymffurfio â'r ddeddfwriaeth, ond fe allai hynny effeithio ar waith arall o ganlyniad, yn enwedig ceisiadau am ail-asesiadau."

Dywedodd Llywodraeth Cymru fod y rheolau wedi bod yn destun ymgynghoriad cyhoeddus diweddar, a bod swyddogion ar hyn o bryd yn ystyried yr ymatebion cyn cyhoeddi adroddiad terfynol.

"...ond ni fydd canlyniadau'r ymgynghoriad yn newid y ddeddfwriaeth, sy'n rhoi cyfrifoldeb ar fusnesau bwyd i arddangos eu sgôr tan y bydd y busnesau yna wedi cael ail sgôr yn dilyn ail-asesiad," meddai llefarydd.