30,000 dal angen eu brechu rhag y frech goch

  • 16 Awst 2013
Y frech goch
Dywed y pwyllgor iechyd bod hi'n bwysig parhau i atgoffa pobl o bwysigrwydd y brechiad MMR

Mae yna rybudd bod cymaint â 30,000 o blant yng Nghymru dal angen eu brechu yn erbyn y frech goch a hynny er bod y clefyd wnaeth ledaenu yn Abertawe bellach o dan reolaeth.

Dywed Pwyllgor Iechyd y Cynulliad bod angen osgoi llaesu dwylo rhwng cyfnodau o'r achosion i wneud yn siŵr bod yna ddigon o bobl yn derbyn y brechiad.

Casgliad aelodau'r pwyllgor a fu'n clywed tystiolaeth un dydd ynglŷn â'r mater oedd bod yr afiechyd wedi ei drin yn effeithiol pan ddechreuodd nifer yr achosion i gynyddu yn Abertawe.

Cafwyd mwy na deuddeg cant o achosion o'r salwch yn yr ardal honno eleni.

Dal heb eu brechu

Ond fe glywodd yr Aelodau Cynulliad gan Iechyd Cyhoeddus Cymru bod yna ddegau o filoedd o blant sydd dal heb gael y ddau ddos MMR ac "na ellid gwarantu" na fyddai sefyllfa fel hyn yn codi eto.

Mewn llythyr i'r Gweinidog Iechyd, Mark Drakeford mae'r ACau yn dweud bod hi yn holl bwysig nad yw ymwybyddiaeth y cyhoedd o'r afiechyd yn diflannu.

Maent hefyd yn dweud y dylai Llywodraeth Cymru ac asiantaethau eraill geisio darparu mwy o gyfleoedd i bobl fedru derbyn y brechiad gan ystyried y posibilrwydd o'i gynnig mewn ysgolion uwchradd yr un adeg a brechiadau eraill.

Targed y llywodraeth yw 95% ac mae'r pwyllgor yn awgrymu y dylai cynlluniau'r byrddau iechyd o ran yr afiechyd MMR ganolbwyntio ar gyrraedd y ffigwr honno.

Rhai o'r argymhellion eraill sydd yn cael eu gwneud yn y llythyr yw y dylid edrych eto ar gydlynu systemau cyfrifiadurol a hyfforddiant i weithwyr ac ystyried cyflwyno ryw fath o 'basport iechyd'. Byddai'r ddogfen yma yn nodi pa frechiadau mae staff ar y rheng flaen wedi derbyn ac yn eu hannog i wneud yn siŵr eu bod yn cael y brechiadau diweddaraf.

Dim llaesu dwylo

Dywedodd Cadeirydd y pwyllgor, yr Aelod Cynulliad David Rees:

"Dangosodd yr achosion diweddar o'r frech goch y perygl o fod yn hunanfodlon ynglŷn â'r angen i sicrhau a chynnal y cyfraddau uchaf o frechu ymhlith y cyhoedd.

"Mae hyn yn ein hatgoffa yn awr bod rhoi brechiadau i blant ifanc yn hollbwysig a bod angen gwneud pobl yn ymwybodol o'r canlyniadau posibl o beidio â'u cael.

"Er ein bod yn cymeradwyo'r camau positif a gymerodd Llywodraeth Cymru, Iechyd Cyhoeddus Cymru, gwasanaethau iechyd eraill a chyrff sy'n bartneriaid unwaith y cafodd yr achosion eu cadarnhau, mae'r Pwyllgor yn bendant nad oes lle i fod yn hunanfodlon oherwydd bod y digwyddiad arbennig hwn bellach wedi cael ei reoli.

"Dywedwyd wrthym fod tua 30,000 o blant yng Nghymru y mae angen y ddwy ddos o'r brechiad MMR arnynt o hyd ac rydym yn erfyn ar Lywodraeth Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru i fynd i'r afael â'r ystadegyn hwnnw ar frys."

Cafodd yr achos cyntaf o'r frech goch ei gofnodi yng nghanol mis Tachwedd 2012. Erbyn i'r afiechyd gael ei rheoli roedd mwy na 1219 o achosion wedi bod yn yr ardaloedd cyfagos gyda mwy na 88 o bobl wedi mynd i'r ysbyty yn sgil y salwch.