Triwantiaeth: Pwyllgor o aelodau'r cynulliad yn galw am ailfeddwl

Bechgyn (generig)
Mae'r rheolau newydd yn dod i rym ym mis Medi

Mae aelodau'r cynulliad wedi galw ar y llywodraeth i ddiystyru cynllun i ddirwyo rhieni pe bai eu plant yn absennol o'r ysgol yn gyson oherwydd triwantiaeth.

Dywedodd pwyllgor plant y cynulliad, nad oedd yr un person a roddodd dystiolaeth yn cefnogi'r syniad.

Bydd y mesurau newydd yn dod i rym ym mis Medi pan fydd rhieni sy'n methu ag atal eu plant rhag colli gwersi yn wynebu bygythiad o ddirwy o £60.

Pe na bai'r ddirwy yn cael ei thalu o fewn pedair wythnos bydd yn dyblu i £120.

Dydi'r llywodraeth ddim yn disgwyl gweld y dirywion cyntaf am rai misoedd ac mae gweinidogion wedi dweud bydd y dirwyon yn rhoi mwy o opsiynau i gynghorau lleol er mwyn mynd i'r afael â thriwantiaeth.

Ond mewn adroddiad, mae'r pwyllgor plant, sy'n cynnwys aelodau o bob plaid, yn dweud ei fod wedi siomi ac yn argymell yn gryf y dylai'r llywodraeth ail-ystyried.

Ymddygiad

Mae'n galw ar y llywodraeth i fabwysiadau "polisi mwy cadarnhaol", gan ddweud bod y dystiolaeth yn dangos bod gwobrwyo yn gweithio yn well na chosbi.

Mae'r pwyllgor hefyd yn dweud bod angen gwneud mwy i wella presenoldeb ac ymddygiad yn ysgolion, gan alw am strategaeth genedlaethol gyffredinol.

Dywedodd fod gwelliannau wedi bod yn anghyson ar draws Cymru ers i'r llywodraeth ei hun gomisiynu adroddiad i ymddygiad yn 2008.

Dywedodd yr AC Llafur Lynne Neagle, aelod o'r pwyllgor: "Mae'r system bresennol, sef, mewn gwirionedd, 22 o gynlluniau gwahanol i wella'r safonau hyn, yn anghyson ac mae perygl y caiff cyfleoedd eu methu, felly rydym yn annog awdurdodau lleol yng Nghymru i wneud mwy i rannu enghreifftiau o arfer gorau.

"Rydym hefyd yn pryderu ynghylch y dulliau amrywiol o ddarparu hyfforddiant a chymorth i athrawon ar reoli ymddygiad gwael ac rydym wedi argymell y dylai technegau sy'n seiliedig ar dystiolaeth fod yn rhan o hyfforddiant cychwynnol pob athro a'i ddatblygiad parhaus."

Roedd y gyfradd driwantiaeth yng Nghymru yn 1.4% ar gyfartaledd yn y flwyddyn 2011/12.

Yn ôl y pwyllgor, roedd lefelau absenoldeb yn sefydlog ar y cyfan rhwng 2006/07 a 2010/11, gyda gostyngiad o 0.5% yn 2011/12.

Dywedodd llefarydd ar ran y llywodraeth y byddant yn ymateb i'r adroddiad yn llawn maes o law.

"Rydym yn bwrw ymlaen gydag amrywiaeth o fesurau i leihau absenoldeb yng Nghymru ac mae hyn yn dwyn ffrwyth," dywedodd.

"Dim ond un arf wrth fynd i'r afael â thriwantiaeth fydd rhybudd o gosb benodedig.

"Byddwn yn rhoi canllawiau clir i awdurdodau a bydd yn rhaid iddynt gyhoeddi côd o ymarfer da."