Carwyn Jones yng nghanol ffrae iechyd

Gwely ysbyty
Mae rhai gwleidyddion yn pryderu y bydd yr uned ddamweiniau brys yn cau yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg

Mae Prif Weinidog Cymru yng nghanol ffrae ynglŷn â honiadau fod aelodau blaenllaw ei blaid yn honni bod uned frys un o ysbytai'r de yn mynd i gau oherwydd cynlluniau ad-drefnu arfaethedig.

Roedd Carwyn Jones wedi beirniadu arweinydd Plaid Cymru Leanne Wood wedi iddi hi wneud sylwadau am Ysbyty Brenhinol Morgannwg ger Llantrisant.

Dywedodd ei bod hi wedi camarwain y Cynulliad drwy honni y gallai'r uned frys yn gau.

Yn ystod Sesiwn Holi'r Prif Weinidog ddydd Mawrth, roedd Ms Wood wedi galw ar Lywodraeth Cymru i roi'r gorau i gynlluniau i ad-drefnu gwasanaethau yng nghymoedd y de.

"Gallech chi roi terfyn ar hyn nawr pe baech chi'n dewis gwneud hynny," meddai.

Atebodd Mr Jones: "Does dim cynlluniau i gau'r uned gofal brys yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg."

'Camarwain'

Cyhuddodd Ms Wood o "gamarwain" y Cynulliad drwy wneud yr awgrym.

"Nid ydw i wedi camarwain y Cynulliad," meddai hi. "Bydd gwasanaethau yn cau yn y tymor hir o ganlyniad i'r cynigion hyn."

Ond mynnodd Carwyn Jones ei bod hi, gan ddweud: "Mae hi wedi dweud rhywbeth camarweiniol, anwir ac yn anghywir. Dywedodd y byddai gwasanaethau gofal brys yn cau ac mae hynny'n anghywir.

"Aeth hi ymlaen wedyn i ddweud 'yn y tymor hir' ac oni bai bod ganddi belen grisial ... dyw hi ddim mewn sefyllfa i ddweud sut y bydd gwasanaethau yn cael eu datblygu yn y tymor hir."

Yna cafodd y Prif Weinidog ei herio i amddiffyn sylwadau tebyg aelodau o'i blaid ei hun.

Mae byrddau iechyd de Cymru wedi cyhoeddi cynlluniau i ganoli rhai adrannau arbenigol mewn pum ysbyty.

Os bydd y cynlluniau yn cael eu cymeradwyo, bydd Ysbyty Brenhinol Morgannwg yn colli rhai o'r gwasanaethau arbenigol.

Ymgyrch

Ddiwrnod ar ôl y cyhoeddiad, fe drefnwyd digwyddiad gan bedwar aelod Llafur - gan gynnwys y Gweinidog Addysg Leighton Andrews a llefarydd Llafur ar Gymru, yr Aelod Seneddol Owen Smith.

Roedd ganddynt bosteri yn dweud bod Llafur yn galw am gadw adran frys Ysbyty Brenhinol Morgannwg.

Mae'r gwleidyddion yn cynrychioli etholwyr ym Mhontypridd a'r Rhondda.

Dywedodd Mr Andrews ar y pryd: "Mae gwasanaethau mwy diogel a dibynadwy yn gorfod bod yn flaenoriaeth.

"Ond os bydd yr uned ddamweiniau brys yn diflannu o Ysbyty Brenhinol Morgannwg fe fydd rhaid i'r rhan fwya' o bobl Y Rhondda deithio i Gaerdydd a byddai hyn yn rhoi gormod o bwysau ar wasanaethau yno."

Beirniadu Llafur

Beirniadodd arweinwyr y tair gwrthblaid record y llywodraeth mewn perthynas â'r Gwasanaeth Iechyd.

Cyfeiriodd arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig, Kirsty Williams, at y methiant i gwrdd â thargedau ambiwlans, canser a gofal brys.

"Pryd wnaiff eich llywodraeth ddarparu'r Gwasanaeth Iechyd y mae pobl Cymru yn ei haeddu?" gofynnodd.

Dywedodd Mr Jones fod pobl Cymru'n fodlon ar y Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru a chyfeirio at ganlyniadau'r arolwg cenedlaethol diweddar er mwyn cefnogi ei honiad.

Ychwanegodd fod amseroedd aros canser ac ambiwlans wedi gwella yng Nghymru ers mis Mawrth.

'Codi bwganod'

Dywedodd Darren Millar, y llefarydd iechyd ar gyfer y Ceidwadwyr wrth y Prif Weinidog: "Rydych chi wedi cyhuddo Leanne Wood o gamarwain y Cynulliad wrth gyfeirio at wasanaethau brys.

"Ydych chi yn cytuno, felly, bod eich cydweithwyr Llafur - gan gynnwys aelod o'ch cabinet - hefyd yn codi bwganod, os ydych chi yn defnyddio'r un ffon fesur?

"Yn y datganiad i'r wasg mae Leighton Andrews yn dweud bod gwasanaethau uned damweiniau brys yn 'diflannu' o Ysbyty Brenhinol Morgannwg ac mae Chris Bryant wedi dweud bod yr uned ddamweiniau brys yno yn 'cau'."

Dywedodd Mr Jones: "Dyw Chris Bryant ddim yn weinidog yn y llywodraeth y tro diwethaf i fi edrych. Yr hyn mae'r blaid gyferbyn â fi (Plaid Cymru) yn awgrymu yw y bydd yr uned ddamweiniau brys yn diflannu'n llwyr.

"Dyw hynny ddim wedi cael ei awgrymu gan unrhyw un yn y siambr, gan unrhyw weinidogion Llafur, dim ond gan aelodau Plaid Cymru."