Rhys Penry-Williams yn ennill y Fedal Ddrama

Rhys Penry-Williams
Dywed Rhys Penry-Williams fod ganddo waith ysgrifennu newydd ar y gweill

Myfyriwr o Gaerdydd sy'n astudio'r gyfraith sydd wedi ennill y Fedal Ddrama yn Eisteddfod yr Urdd 2013.

Mae Rhys Penry-Williams, 22 oed, o'r Eglwys Newydd yn y brifddinas ar fin graddio yn y gyfraith o Brifysgol Nottingham a bydd yn mynd ymlaen i hyfforddi'n fargyfreithiwr fis Medi.

Mae'r fedal yn cael ei chyflwyno am ddrama lwyfan un act sydd yn cymryd rhwng 40 a 60 munud i'w pherfformio.

Cystadlodd Rhys dan y ffug enw Hughie Ferguson gyda gwaith o'r enw Emanuel.

Mae'n gyn ddisgybl yn Ysgol Gyfun Gymraeg Glantaf.

'Treiddgar'

Wrth draddodi'r feirniadaeth, dywedodd Siwan Jones ar ran ei chyd feirniad Sera Moore Williams a hithau fod ganddo "feddwl disglair, treiddgar a heriol".

"Stori am Gruff yw Emanuel," meddai Siwan Jones o'r llwyfan. "Cymeriad cymhleth sy'n dychwelyd adre i Dafarn y Preseb gyda phob math o broblemau seicolegol ynghyd â dibyniaeth ar gyffuriau ac alcohol. Taith Gruff yn y ddrama yw ceisio chwilio am gyfeiriad a phwrpas i'w fywyd.

"Mae hi'n ddrama sy'n gogleisio a'r dafod yn y boch yn aml. Ond mae diffuantrwydd mawr yn perthyn i'r gwaith hefyd, ynghyd â llinellau yn llawn hiwmor du, 'O'n i fel twrci oer mewn brechdan Gŵyl San Steffan'.

"Mae gan y dramodydd yma ddawn i ysgrifennu barddoniaeth, deialog fachog ysgafn ddoniol, deialog bytiog rythmig ac ar adegau eraill, deialog araf a dwys. Ac mae cyffyrddiadau swreal, ymddangosiad yr angylion yng nghanol y realaeth gignoeth, yn rhoi egni i'r ddrama."

'Cyfrinach'

Er ei fod yn dechrau hyfforddi fel bargyfreithiwr yn Llundain fis Medi mae Rhys yn dweud ei fod eisiau parhau i ysgrifennu ac mae ganddo waith arall ar y gweill ond mae'n "gyfrinach" meddai.

"Mi wnes i ddechrau magu diddordeb mewn ysgrifennu creadigol tra'n Ysgol Gynradd Melin Gruffydd, Caerdydd.

"Os ydw i'n 'sgwennu rhywbeth arall, bydden i'n licio treulio lot mwy o amser yn 'sgwennu a'i wneud fel rhywbeth llawn amser yn lle fel rhywbeth ar yr ochr. Mae be sy'n dod nesa yn gyfrinach - dwi'n gwybod yn union," meddai.

Ychwanegodd ei fod eisiau gweld y ddrama'n cael ei pherfformio gan "nad rhywbeth ar bapur ddylai hi fod".

Rhys Penry-Williams
Dywed Rhys Penry-Williams fod ganddo waith ysgrifennu newydd ar y gweill.

Mae'n sôn am Salinger, Hemingway a Christopher Marlowe fel dylanwadau.

"Nes i ddarllen Franny and Zooey gan Salinger a'i straeon byrion ef a Hemingway cyn, yn ystod, ac ar ôl sgwennu'r ddrama hon a dwi'n credu bod dylanwadau o'r hyn nes i ei astudio yn yr ysgol hefyd.

"Bues i'n ffodus iawn o gael mynd i ysgol lle maen nhw'n eich gwthio chi o ran 'sgwennu a be chi'n astudio o fewn drama," meddai.

Dywedodd fod dylanwad Dylan Thomas ar y gwaith hefyd "o ran enwau llefydd fel Caer Castell neu Abertwlldîn" gan adleisio'r enw Llareggub yn ei ddrama enwog Under Milk Wood.

Ond does dim un dylanwad mawr meddai: "Fel unrhyw un sy'n 'sgwennu, maen nhw'n darllen lot fawr o bethau gwahanol a dwi'n credu y mwya' rydych chi'n ei ddarllen a'r mwya' o amrywiaeth rydych chi'n ei ddarllen rydych chi'n mynd i fedru sgwennu'n well yn y pen draw."

Themâu

Tra'n ddisgybl yn Ysgol Glantaf daeth yn drydydd mewn cystadleuaeth ysgrifennu drama lwyfan yn yr Urdd, ac yn y chweched dosbarth cafodd un o'i straeon byrion, Dafydd, ei gyhoeddi yng nghylchgrawn llenyddol Taliesin.

Daeth Gwenno Elin Griffith, Aelwyd Gwrtheyrn, Cylch Llŷn yn ail a Ioan Gwilym o Gylch Eifionydd yn drydydd.

Fel nifer o feirniaid y prif seremonïau yr wythnos hon, dywedodd Siwan Jones ei bod yn "siomedig" bod cyn lleied o weithiau wedi dod i law - dim ond pump.

Ychwanegodd mai "Duw, canser, Cymreictod ac alcoholiaeth" yw'r themâu sy'n rhedeg yn gyson drwy'r gweithiau a ddaeth i law gan y bobl ifanc.

Cafodd drama fuddugol Eisteddfod yr Urdd 2012, Y Weiran Bigog gan Llŷr Titus Hughes, ei darlledu ar Radio Cymru.