Rhybudd comisiynydd am achos merch anabl

Poppy Blewit-Silcock
Image caption Mae gan Poppy Blewit-Silcock gyflwr prin o'r enw Warberg Micro Syndrome sydd yn golygu ei bod hi angen gofal 24 awr y dydd

Mae'n bosib bod cyngor a bwrdd iechyd lleol yn torri amodau hawliau dynol merch ifanc anabl am fod y naill ochr na'r llall yn fodlon cynnig mwy o gefnogaeth i'r teulu i edrych ar ei hol.

Dyna farn Comisiynydd Plant Cymru, Keith Towler.

Mae rhieni Poppy Blewett-Silcock eisiau mwy o gefnogaeth i ofalu am eu merch deg oed gan y gwasanaethau cymdeithasol neu'r gwasanaeth iechyd.

Ond mae'r ddwy ochr yn dweud na allan nhw helpu sydd yn gadael y teulu yn sownd yn y canol ac yn teimlo'n rhwystredig.

Mae'r rhaglen radio BBC Radio Wales' Eye on Wales wedi darganfod bod teuluoedd eraill mewn sefyllfa debyg.

Dywed Keith Towler bod hi'n bosib bod yr amgylchiadau presennol yn torri amodau hawliau dynol Poppy.

Poppy

Yn ôl ei rhieni mae Poppy yn ferch fywiog, gariadus.

Mae hi hefyd angen gofal 24 awr y dydd am fod ganddi gyflwr prin o'r enw Warberg Micro Syndrome sydd yn golygu ei bod hi'n ddall, methu cerdded na siarad ag yn gorfod cael ei bwydo trwy diwb.

Mae ei mam a'i thad, Tymandra a Craig yn gofalu amdani adref ym Machen ger Caerffili ond un noson bob pythefnos mae Poppy yn mynd i aros mewn cartref gofal.

Mae gofalwr hefyd yn edrych ar ei hôl hi am ychydig oriau bob mis.

Cyngor Caerffili sydd yn cynnig y gwasanaeth yma.

Ond mae'r teulu yn dweud ei bod nhw angen mwy o help.

Fe fydden nhw yn hoffi symud i system sydd yn cael ei galw yn Talu yn Uniongyrchol fyddai yn rhoi cyllideb benodol iddyn nhw fedru trefnu'r gofal gorau i'w merch. Ond dydyn nhw ddim yn cael gwneud hyn.

Dywed ei thad bod y ddwy ochr yn ceisio peidio cymryd cyfrifoldeb am anghenion gwahanol Poppy a'i bod hi yn frwydr barhaus.

Mae'r straen ar y teulu meddai o yn anferth:

"Mae seibiant i ni yn hanfodol. Mae e yn hanfodol i ni ond mae e yn hanfodol hefyd i Poppy.

Mae hi angen i ni fod ar ein gorau."

Dywedodd mam Poppy, Tymandra:

"Pan maen nhw yn eistedd i lawr ar yr un bwrdd ac yn dweud eu bod nhw methu helpu, wel pwy wneith?

"Os nad oes yna neb yna fe ddyle fe fod yn hanner a hanner, neu dau dreuan, neu treuan. Mae e yn gorfod bod yn rhywun.

"Dyw e ddim jest yn Poppy. Mae teuluoedd eraill yn wynebu'r un peth."

Torri amodau hawliau dynol?

Mae Keith Towler yn dweud os nad yw'r sefyllfa yn cael ei datrys y gallai hyn fod yn torri amodau hawliau dynol y ferch ddeg oed:

"Fy swydd i yw bod yn llais i blant ac i wneud hynny dw i'n defnyddio confensiwn y CU, hawliau plentyn...

"Os oes yna blentyn sydd ddim yn cael y gwasanaeth iawn neu ddim yn cael ei amddiffyn neu fod ei llais ddim yn cael ei glywed, fe fyddai hynny yn torri amodau confensiwn y CU ar hawliau plant."

'Rhannu rhwystredigaeth'

Fe wrthododd Cyngor Caerffili a'r Bwrdd Iechyd Aneurin Bevan wneud cyfweliad ar y rhaglen.

Mewn datganiad ar y cyd fe ddywedon nhw na allan nhw roi sylw am achosion unigol ond eu bod yn darparu ar gyfer anghenion bob plentyn sydd yn cael eu cyfeirio atyn nhw.

Fe ddywedon nhw hefyd eu bod yn rhannu rhwystredigaeth rhieni sydd yn gofalu am blant anabl ynghylch y bylchau sydd yn bodoli gyda'r ddeddfwriaeth genedlaethol ynglŷn â'r system Talu yn Uniongyrchol.

'Yn gweithredu'

Doedd y gweinidog Iechyd, Mark Drakeford ddim yn fodlon cael ei holi chwaith. Ond fe ddywedodd mewn datganiad bod Llywodraeth Cymru yn ymwybodol o'r materion sydd yn codi yn y maes a bod nhw yn cymryd camau i ddelio gyda hyn:

"Rydyn ni wedi ymrwymo i adolygu'r fframwaith cenedlaethol a threfniadau ar gyfer Gofal iechyd parhaus er mwyn gwneud yn siŵr bod pobl yn derbyn y gofal priodol a bod y Byrddau Iechyd yn gweithredu hyn mewn amser ac mewn modd addas.

"Bydd rôl gofal seibiant yn cael ei ystyried fel rhan o'r newidiadau ar gyfer gofalwyr sydd yn cael eu cyflwyno fel rhan o fil Gwasanaethau Cymdeithasol a llesiant."

BBC Radio Wales Eye on Wales, 13.30pm dydd Sul

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.