AS Ceidwadol yn gwadu treisio ac ymosod yn rhywiol

  • 5 Mai 2013
Nigel Evans
Mae Nigel Evans wedi dweud y bydd yn parhau fel dirprwy lefarydd ac Aelod Seneddol er gwaetha'r honiadau

Mae Dirprwy Lefarydd Tŷ'r Cyffredin Nigel Evans, sy'n hanu o Abertawe, wedi gwadu honiadau ei fod wedi treisio un dyn ac wedi ymosod yn rhywiol ar ddyn arall.

Yn ôl Mr Evans, mae'r honiadau yn "gwbl ffug".

Cadarnhaodd ddydd Sul ei fod yn bwriadu parhau fel Aelod Seneddol ac yn ei rôl fel dirprwy lefarydd er gwaetha'r datblygiadau.

Cafodd yr Aelod Seneddol Ceidwadol, 55, ei arestio yn ei gartre' yn Pendleton yn Sir Gaerhirfryn ddydd Sadwrn a chafodd ei holi gan dditectifs trwy gydol y dydd.

Fe'i rhyddhawyd ar fechnïaeth yr heddlu tan Fehefin 19.

'Anghrediniaeth'

Fore dydd Sul, fe gyhoeddodd ddatganiad yn dweud: "Ddoe cefais fy holi gan yr heddlu ynghylch cwynion - gan gynnwys un sy'n dyddio'n ôl bedair blynedd - gan ddau o bobl sy'n 'nabod ei gilydd yn dda, ac yr oeddwn i'n eu hystyried yn ffrindiau tan ddoe.

"Mae'r honiadau yn gwbl ffug, ac rwy'n methu deall pam eu bod wedi'u gwneud - yn enwedig gan fy mod wedi bod yn cymdeithasu gydag un ohonynt mor ddiweddar â'r wythnos ddiwetha'.

"Rwy'n gwerthfawrogi'r modd y mae'r heddlu wedi delio â'r mater mewn modd mor sensitif - a hoffwn ddiolch i fy nghydweithwyr, ffrindiau ac aelodau'r cyhoedd sydd wedi dangos eu cefnogaeth ac, fel fi, eu hanghrediniaeth yn wyneb y datblygiadau hyn."

'Sioc'

Dywedodd yr Aelod Seneddol Ceidwadol dros Ogledd Caerdydd Jonathan Evans wrth BBC Cymru ei fod wedi cael "sioc" o glywed yr honiadau yn erbyn Mr Evans.

Ychwanegodd ei fod wedi bod yn ffrindiau gyda Mr Evans ers dros 30 mlynedd ac fe'i disgrifiodd fel "ffigwr poblogaidd iawn yn San Steffan".

"Rwyf wedi cael sioc o glywed y newyddion wrth gwrs - rydym angen gwneud pwynt mai ymchwiliad yw hwn ar hyn o bryd a 'does yna ddim cyhuddiadau," meddai Jonathan Evans.

Er bod Nigel Evans wedi datgan ei fwriad i barhau yn ddirprwy lefarydd, awgrymodd yr Ysgrifennydd Amddiffyn Philip Hammond y gallai fod yn "anodd iawn" i'r AS aros yn y rôl tra bod yr ymchwiliad yn mynd rhagddo.

"Rwy'n meddwl mai cwestiwn i'r llefarydd ei ateb ydy hynny mewn gwirionedd," meddai.

"Rwy'n glynu at y safbwynt y dylai pobl gael eu trin yn ddieuog hyd nes eu bod yn cael eu profi'n euog ond mae'n eitha' anodd cyflawni rôl sensitif ac amlwg tra eich bod yn cael y math yma o sylw."

Roedd y BBC wedi cael ar ddeall nos Sadwrn fod Mr Evans wedi cael ei holi ynglŷn â'r honiadau honedig gan ddau ddyn yn eu 20au.

2009-2013

Cadarnhaodd yr heddlu yn ddiweddarach fod dyn 55 oed wedi cael ei arestio fore dydd Sadwrn ac wedi cael ei holi gan swyddogion trwy gydol y dydd.

Cafodd y troseddau honedig eu cyflawni rhwng mis Gorffennaf 2009 a Mawrth 2013 yn Pendleton, Sir Gaerhirfryn, yn ôl yr heddlu.

Deellir fod y Prif Weinidog David Cameron yn ymwybodol o'r datblygiadau.

Mewn datganiad, dywedodd Heddlu Sir Gaerhirfryn: "Mae dyn 55 oed o Pendleton, Sir Gaerhirfryn wedi cael ei arestio...ar amheuaeth o dreisio ac o ymosod yn rhywiol.

"Honnir fod y troseddau wedi'u cyflawni yn Pendleton rhwng Gorffennaf 2009 a Mawrth 2013.

"Rydym yn ystyried unrhyw honiadau o natur rywiol fel rhai difrifol iawn ac rydym yn deall pa mor anodd y gall fod i ddioddefwyr sydd â'r hyder i ddod ymlaen.

"Fel heddlu, rydym wedi ymrwymo i ymchwilio i droseddau rhyw mewn modd sensitif ond trwyadl, gan gydnabod yr effaith bosib ar ddioddefwyr."

Hoyw

Cafodd y Ceidwadwr Mr Evans, AS yn Ribble Valley yng ngogledd Lloegr ers 1992, ei ethol fel un o'r tri dirprwy lefarwyr yn Nhŷ'r Cyffredin dair blynedd yn ôl.

Roedd Mr Evans wedi cyhoeddi ei fod yn hoyw mewn papur newydd yn 2010.

Dros yr 20 mlynedd diwetha' mae wedi cael ei benodi i swyddi blaenllaw yn y Senedd.

Rhwng 1999 a 2001, roed dyn is-gadeirydd y Blaid Geidwadol. Yna, pan ddaeth Iain Duncan Smith yn arweinydd y blaid yn 2001, bu'n llefarydd ar fateron Cymreig am ddwy flynedd.

Cafodd ei eni a'i fagu yn Abertawe, gan raddio mewn gwleidyddiaeth o'r brifysgol yn y ddinas, cyn ymuno â'r Ceidwadwyr yn 17 oed.