Cam-drin plant: 140 o honiadau

Prif Gwnstabl Gogledd Cymru Mark Polin
Image caption Roedd Prif Gwnstabl Gogledd Cymru Mark Polin yn siarad mewn cynhadledd newyddion ddydd Llun

Mae ymchwiliad annibynnol i gam-drin plant mewn cartrefi plant yn y gogledd wedi dweud bod 140 o honiadau.

Mae'r ymchwiliad wedi canfod tystiolaeth bod cam-drin mewn cartrefi plant yn y gogledd yn llawer mwy eang nag oedd wedi ei adrodd yn wreiddiol.

Dywedodd adroddiad yr Asiantaeth Droseddau Difrifol fd 76 o ddioddefwyr newydd wedi dod i'r amlwg mewn 18 o gartrefi ar draws yr ardal.

Mae Ymgyrch Pallial wedi dod o hyd i droseddau yn erbyn merched a bechgyn rhwng saith ac 19 oed a ddigwyddodd rhwng 1963 ac 1992.

Daeth cyfanswm o 140 o honiadau o gam-drin i sylw'r awdurdodau ers i'r pryderon newydd am y sustem gofal plant yng ngogledd Cymru gael eu darlledu ym mis Tachwedd y llynedd.

Ym mhencadlys Heddlu'r Gogledd ym Mae Colwyn cafodd cynhadledd newyddion ei chynnal.

'Dim tystiolaeth'

Dywedodd ymchwilwyr fod 84 o unigolion wedi eu henwi, 75 o ddynion a naw menyw.

Mae mwy nag un dioddefwr wedi enwi 16 ohonyn nhw, a'r gred yw bod chwech o'r 16 dal yn fyw.

Dywedodd crynodeb o'r adroddiad: "Does dim tystiolaeth o gamymddygiad systemig ar ran swyddogion Heddlu'r Gogledd na staff."

Mae Keith Bristow, Cyfarwyddwr Cyffredinol yr Asiantaeth Troseddau, wedi cytuno i barhau i ymchwilio ar gais Mark Polin, Prif Gwnstabl Heddlu'r Gogledd.

"Penderfynais i ofyn i Mr Bristow yn Nhachwedd i ymchwilio i'r honiadau gan fy mod yn meddwl na fyddai rhai o'r dioddefwyr a'r lefel angenrheidiol o ffydd yn Heddlu'r Gogledd.

"Mae Ymgyrch Pallial wedi llwyddo i gael adroddiadau oddi wrth bron pob dioddefwr sy'n barod i gefnogi ymchwiliad ac mae'n synhwyrol y bydd y swyddogion a'r staff oedd yn rhan o hyn yn rhan greiddiol o ail ran y broses."

'Pennod drist arall'

Wrth ymateb i'r cyhoeddiad, dywedodd pennaeth yr NSPCC yng Nghymru, Des Mannion: "Mae'r ymchwiliad diweddaraf yma yn gam mawr ymlaen wrth ymchwilio i honiadau o gam-drin plant ar raddfa eang.

"Mae llawer sydd wedi disgwyl am ddegawdau am gyfiawnder ac i'w lleisiau gael eu clywed o'r diwedd wedi canfod y dewrder i gamu 'mlaen, a rhaid i ni beidio eu gadael i lawr y tro hwn.

"Er bod y ffocws ar hyn o bryd, yn gwbl briodol, ar gynorthwyo'r rhai a gafodd eu cam-drin rhai blynyddoedd yn ôl yng ngogledd Cymru, rhaid i ni hefyd gofio bod cam-drin plant yn fater pwysig heddiw a bod llawer o blant ar draws y DU mewn perygl nawr.

"Dyma bennod drist arall o bosib yn hanes cam-drin plant yn dilyn y datgeliadau ofnadwy o ymchwiliad Savile, ac mae'n dangos bod rhaid i ni barhau'n wyliadwrus wrth geisio gwarchod plant bregus."

Pwyso am gefnogaeth

Croesawodd Comisiynydd Plant Cymru Keith Towler yr adroddiad.

"Mae'r adroddiad hwn yn dangos pa mor hanfodol bwysig yw cynnig cyfle i ddioddefwyr camdriniaeth rywiol gael eu clywed a'u cymryd o ddifri.

"Fe ddwedais ar y pryd mod i'n teimlo bod digon o dystiolaeth i alw am ymchwiliad helaeth, ac mae'n galondid i mi bod cynifer o ddioddefwyr wedi cael eu grymuso i gysylltu â thîm yr ymchwiliad, fel bod eu lleisiau'n cael eu clywed o'r diwedd.

"Ers ei benodi ym mis Tachwedd, mae dull Mr Keith Bristow o ymdrin ag Ymgyrch Pallial wedi rhoi sicrwydd i mi, fel y mae ei benderfyniad i sicrhau bod yr ymchwiliad mor drwyadl ac mor dryloyw â phosib.

"Rwyf wedi mynegi pryderon o'r blaen ynghylch y ddarpariaeth gwnsela i ddioddefwyr. Er fy mod yn falch o weld ymdrechion awdurdodau lleol ar draws gogledd Cymru i gydweithio i sicrhau bod dioddefwyr yn derbyn cefnogaeth, rwyf am barhau i bwyso ar Lywodraeth Cymru i sicrhau bod cefnogaeth arbenigol ddigonol i'r dioddefwyr hyn, sydd mor agored i niwed, wrth i'r ymchwiliad symud i'w ail gyfnod.

"Rwyf am annog unrhyw un sydd â gwybodaeth neu bryderon am gamdriniaeth rywiol, bod hynny yn awr, neu yn y gorffennol, i gysylltu â'r heddlu.

"Os bydd angen cyngor a chefnogaeth annibynnol arnoch chi cyn cysylltu â thîm yr ymchwiliad, mae croeso i chi gysylltu â'n Swyddogion Ymchwiliadau a Chyngor trwy ffonio 0808 801 1000 / e-bost: cyngor@complantcymru.org.uk neu drwy anfon neges destun i 80800 (dechreuwch eich neges â'r gair COM)."

Straeon perthnasol