'Diffyg uchelgais' yn rhwystro myfyrwyr

Prifysgol Rhydychen
Mae nifer y disgyblion o Gymru sy'n mynd i Gaergrawnt neu Rydychen yn llai

Dylid rhoi mwy o bwysau ar ysgolion Cymru i geisio cael disgyblion i mewn i brifysgolion mwyaf Lloegr, yn ôl cyn Ysgrifennydd Cymru Paul Murphy.

Mae Mr Murphy, sy'n arwain tasglu sy'n ceisio cael mwy o ddisgyblion o Gymru i mewn i Gaergrawnt a Rhydychen, yn rhoi'r bai yn rhannol ar ddiffyg uchelgais athrawon.

Disgyn mae'r nifer o ddisgyblion o Gymru sy'n mynd i Gaergrawnt a Rhydychen.

Mae Aelod Seneddol Torfaen hefyd yn bryderus bod y Fagloriaeth Gymreig yn "rhwystr".

'Elitrwydd'

Dywedodd Mr Murphy, a gafodd ei benodi i'w rôl gan Lywodraeth Cymru fis diwethaf, ei fod yn credu bod llai o athrawon Cymru wedi bod i Gaergrawnt a Rhydychen o'i gymharu â 40 mlynedd yn ôl ac felly fod ganddynt lai o ddealltwriaeth o sut i gael disgyblion i mewn.

"Rwy'n siŵr bod llawer o bobl ifanc fyddai'n hoffi mynd yno ond sydd ddim yn gwybod sut i fynd o'i chwmpas hi," meddai.

"Mae'n fater o gael gwared â'r ofn o elitrwydd canfyddedig pan fyddan nhw'n mynd yno.

"Oni bai ein bod yn rhoi pwysau ar ysgolion a cholegau yng Nghymru i wneud hyn, yna fyddan nhw'n gwneud dim i wella'r sefyllfa."

Myfyrwyr aeth i Gaergrawnt neu Rydychen o ysgolion cyfun Cymru
2008 2009 2010 2011 2012
Caergrawnt 40 43 33 34 32
Rhydychen 56 48 40 44 44
Cyfanswm 96 91 73 78 76

'Angen uchelgais'

Ond dywedodd un pennaeth ysgol nad oedd am gael ei enwi wrth BBC Cymru mai ychydig o gefnogaeth oedd ar gael gan Lywodraeth Cymru i ysgolion oedd yn ceisio cael eu disgyblion i mewn i'r prifysgolion gorau.

"Rhaid i ni sicrhau bod ein disgyblion mwyaf galluog gyda'r sgiliau i gystadlu'n gyfartal," meddai.

"Mae angen i Lywodraeth Cymru fod yn uchelgeisiol ar ran ein myfyrwyr sy'n ceisio mynd i'r prifysgolion gorau - boed hynny yng Nghaergrawnt, Rhydychen neu yn yr Unol Daleithiau - neu ddatblygu ein prifysgolion ein hunain."

Yn y cyfamser, mae ffigyrau ddaeth i law BBC Cymru yn dangos bod nifer y disgyblion o ysgolion cyfun Cymru sy'n mynd i Gaergrawnt neu Rydychen wedi disgyn yn y pum mlynedd hyd at 2012.

Dywedodd Rhydychen a Chaergrawnt eu bod wedi bod yn gweithio'n galed i ddenu mwy o fyfyrwyr o Gymru, gyda'r ddwy brifysgol yn cynnal cynhadledd ar y cyd yn Abertawe fis diwethaf.

Y Fagloriaeth

Ond pwysleisiodd Mr Murphy fod myfyrwyr o gymoedd y de bum gwaith yn llai tebygol o wneud cais i fynd i Gaergrawnt neu Rydychen na myfyrwyr yn rhai o siroedd mwy llewyrchus Lloegr.

Dywedodd adroddiad ei swyddfa y llynedd fod nifer o heriau wrth geisio cynyddu'r nifer, gan gynnwys y Fagloriaeth Gymreig.

Yn wir, fe ddywedodd Cyfarwyddwr Mynediad Rhydychen y gallai fod yn anfantais i ddisgyblion o Gymru.

Fel arfer mae Rhydychen a Chaergrawnt yn disgwyl i ddarparfyfyrwyr fod wedi astudio tri phwnc lefel A ond mae llawer yng Nghymru sy'n astudio tuag at gymhwyster gorfodol y Fagloriaeth Gymreig ond yn astudio dau bwnc arall.

Dywedodd Dr Julia Paolitto o Brifysgol Rhydychen fod nifer o ffactorau eraill yn gyfrifol am y ffigyrau, gan gynnwys amharodrwydd rhai ysgolion i annog eu disgyblion i adael Cymru, yn enwedig ysgolion cyfrwng Cymraeg.

Ond mae'r ddwy brifysgol wedi nodi bod canlyniadau arholiadau yn fwy o rwystr, y rhwystr mwyaf o bosib'.