Angen pwyllgor i ystyried datganoli

  • 25 Mawrth 2013
Senedd San Steffan
Mae'r comisiwn yn awgrymu rhoi mwy o lais i ASau o Loegr ar faterion

Mae Comisiwn a benodwyd gan Lywodraeth y DU wedi dweud y dylid penodi pwyllgor dethol ar ddatganoli.

Cafodd Comisiwn McKay ei sefydlu er mwyn ystyried sut y dylai'r Senedd ddelio gyda materion sydd ond yn effeithio rhai rhannau o'r DU.

Ymhlith casgliadau eraill y comisiwn roedd argymhelliad y dylai Aelodau Seneddol o Loegr gael mwy o lais mewn materion sy'n effeithio ar Loegr yn unig.

Mae'r un peth yn wir am faterion sy'n effeithio ar Gymru a Lloegr, ond nid Yr Alban.

Fe gafodd ystod eang o argymhellion eu gwneud gan y comisiwn, gyda'r syniad y gellid ystyried pa bynnag fesurau o fewn yr argymhellion sy'n berthnasol i unrhyw ddarn penodol o ddeddfwriaeth.

'Lloegr yn anhapus'

Dywedodd Syr William McKay, cadeirydd y Comisiwn: "Wrth i bwerau deddfu yn y DU symud i ffwrdd o San Steffan a thuag at y sefydliadau datganoledig, mae'r broses o ddeddfu yn San Steffan yn anochel yn canolbwyntio mwy ar Loegr (neu Gymru a Lloegr).

"Er hynny nid yw'r broses o greu cyfreithiau yn San Steffan wedi newid yn sylweddol.

"Mae arolygon yn dangos bod pobl yn Lloegr yn anhapus am y drefn bresennol ac yn cefnogi newid.

"Mae teimlad bod Lloegr o dan anfantais, ac nad yw'n iawn fod ASau sy'n cynrychioli'r cenhedloedd datganoledig yn cael pleidleisio ar faterion sy'n effeithio ar Loegr.

"Yn amlwg does dim modd cadw'r status quo.

"Mae ein hargymhellion yn cadw hawl mwyafrif y DU i wneud penderfyniadau terfynol os ydyn nhw'n credu y dylai buddiannau'r DU gyfan neu ran arall o'r DU yn hytrach na Lloegr gael blaenoriaeth.

"Rydym yn disgwyl y byddai'n well gan lywodraethau gyfaddawdu yn hytrach na chwilio am wrthdaro."

Mae'r comisiwn wedi bod yn casglu tystiolaeth o bob rhan o'r DU, a gan ystod eang o bobl gan gynnwys academyddion, gwleidyddion, swyddogion o Dŷ'r Cyffredin ac o'r sefydliadau datganoledig ynghyd ag aelodau o'r cyhoedd.