Cyfnod newydd i gloc celf Casnewydd

  • 23 Mawrth 2013
Cloc Casnewydd
Roedd Cloc Casnewydd yn waith celf gyda modelau oedd yn agor i fyny ac yn chwythu stêm

Mae cyfnod newydd wedi dechrau i gloc poblogaidd gydag arddangosfa mecanyddol o sgerbydau, dur ac angylion.

Roedd Cloc Casnewydd wedi costio £100,000 yn 1991 ond roedd wedi cael ei gadw mewn stordy am chwe blynedd oherwydd ailddatblygu yn y ddinas.

Mae'r cyngor wedi derbyn cynnig i ail-adeiladu'r cloc ar gylchfan ger datblygiad tai.

Bydd hyn yn arbed £7,000 y flwyddyn i dreth talwyr ond ni fydd mecanwaith y cloc yn cael ei adnewyddu.

Adferiad costus

Cafodd y cloc, sydd yn 30 troedfedd (9m) o daldra ac mewn ffurf arch, ei bacio i ffwrdd yn 2008 cyn i ganol y ddinas gael ei ail-ddatblygu.

Ond, oherwydd y dirwasgiad, ni ddigwyddodd y cynlluniau ail-datblygu a chafodd y cloc ei adael yn ddi-gartref.

Gwelwyd y cloc am y tro cyntaf yn 1992 yng Ngŵyl Erddi Glynebwy, Blaenau Gwent, a gynhaliwyd ar hen safle ddur British Steel (Corus).

Mi wnaeth crëwr y cloc, Andy Plant, ei ddisgrifio fel rywbeth oedd "hanner ffordd rhwng cloc gog a pheiriant espresso".

Ond roedd peirianwaith y cloc ond i fod i bara am chwe mis a cynyddodd costau atgyweirio a chynnal a chadw y cloc dros y blynyddoedd wedi iddo gael ei symud i ganol y dref.

Erbyn iddo gael ei dynnu i lawr yn 2008 roedd peirianwaith y cloc wedi dechrau methu ac awgrymodd adroddiad ym mis Tachwedd 2011 y byddai'n costio £59,000 i'w adfer.

Roedd fforwm trosolwg a chraffu golygfa stryd y ddinas wedi cael caniatad i dderbyn cynnig o £10,000 gan ddatblygwyr hen safle gwaith dur Llanwern, a elwir bellach yn Glan Llyn, i'w lleoli yno.

Bydd y datblygwyr yn talu'r gost o sefydlu'r cloc ar gylchfan yn y lleoliad.

Mewn datganiad dywedodd cyngor Casnewydd: "Mae sawl opsiwn am ddyfodol y cloc wedi cael eu hystyried ac mae llawer o gefnogaeth am ei ail-godi yn y ddinas wedi cael ei mynegi.

"Bydd hyn nid yn unig yn dychwelyd y cloc i Gasnewydd a sicrhau ei ddyfodol, ond bydd hefyd yn darparu tirnod eiconig wrth mynedfa'r ddinas fwyaf newydd."