Llywydd y Cynulliad am weld mwy o ferched yn ACau

Rosemary Butler
Mae angen mwy o ferched mewn gwahanol feysydd o fywyd cyhoeddus Cymru yn ôl y Llywydd

Mae Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol wedi gofyn i bob un o'r pleidiau ym Mae Caerdydd i sicrhau bod mwy o ferched yn cael eu hethol i'r Senedd.

Mewn cyfweliad gyda rhaglen Sunday Politics BBC Cymru, mae Rosemary Butler yn dweud bod angen mwy o ferched yno er mwyn i'r Cynulliad fod yn sefydliad effeithiol.

Yn y llythyr preifat at y pleidiau mae'r Llywydd yn dweud bod angen i'r Senedd adlewyrchu'n well poblogaeth Cymru er mwyn bod yn effeithiol.

Dywedodd nad ydi merched yn "dod ymlaen" mewn gwahanol agweddau o fywyd cyhoeddus Cymru.

Yn 2006 roedd 52% o'r 60 aelod yn ferched.

Ond mae'r nifer wedi gostwng i 44% erbyn hyn.

Wrth gael ei holi gan y rhaglen dywedodd Mrs Butler bod y Cynulliad wedi "cael llwyddiant rhyfeddol" yn y gorffennol wrth ethol merched.

'Mwy o drafod'

"Pan fyddwch chi'n meddwl bod 'na dros 50% o'r boblogaeth yn ferched....ac er mwyn bod yn effeithiol fel cynulliad mae angen adlewyrchu'r boblogaeth," meddai.

Un sy'n cytuno gyda sylwadau Mrs Butler ydi Aelod Plaid Cymru yn Senedd Ewrop, Jill Evans.

"Mae patrwm y gwaith yn wahanol.

"Mae llawer mwy o drafod, llawer mwy o wneud cytundebau rhwng y pleidiau, rhwng aelodau gwahanol yn hytrach na'r gwrthdaro sy'n cael ei weld yn San Steffan er enghraifft."

Mae Mrs Butler hefyd yn bryderus nad ydi merched yn cael eu cynrychioli yn gyffredinol ar draws bywyd cyhoeddus.

"Y mwya' dwi'n dod i gysylltiad gyda phobl yn fy ngwaith fel Llywydd dwi'n gweld mai bach iawn o ferched sydd 'na mewn llywodraeth leol, ychydig iawn sy'n ynadon, y byrddau iechyd, llywodraethwyr ysgolion - dydi'r merched ddim yn dod ymlaen," meddai.

'Sawl ffordd'

Daw ei galwad o ganlyniad i gynhadledd Merched mewn Bywyd Cyhoeddus a gafodd ei chynnal ym mis Tachwedd a oedd yn gyfres o seminarau gyda merched ar draws y pum rhanbarth etholaethol yng Nghymru am gyfnod o naw mis.

Ond mae Mrs Butler yn cyfadde' nad ydi hi ei hun yn gwybod sut i ddatrys y sefyllfa.

"Petai gen i'r ateb fyddwn i ddim yn trafod y peth," meddai.

"Cefais fandad i gysylltu gydag arweinwyr y pleidiau yn gofyn sut fydden nhw'n datrys hyn.

"Dwi ddim yn meddwl bod 'na un ffordd, dwi'n siŵr bod 'na fwy nag un i sicrhau bod merched yn dod ymlaen i fod yn ymgeiswyr.

"Ond nid yn unig i fod yn aelodau'r Cynulliad, mae gen i ddiddordeb gweld mwy o ferched mewn swyddi a chyfrifoldebau ar draws Cymru."

Mae Mrs Butler yn credu y byddai cynyddu nifer yr aelodau benywaidd yn arwain at well polisïau.

"Dwi ddim yn dweud bod merched yn well na dynion, maen nhw'n wahanol dyna'i gyd.

"Wrth weithio gyda'i gilydd, yn ddynion a merched, fe gewch chi well polisïau ac mae ymchwil yn dangos bod gwell polisïau yn cael eu gwneud o gael dynion a merched yn gweithio arnyn nhw."