Bygythiad i gau cynllun i helpu pobl yn ôl i'r gwaith

  • 10 Ionawr 2013
BBC
Mae Genesis yn helpu rhieni â phlant i ddychwelyd i'r gwaith

Mae'r gwrthbleidiau wedi codi cwestiynau pam bod cynllun nôl i'r gwaith yn cael ei ddirwyn i ben flwyddyn yn gynt na'r disgwyl.

Mae Llywodraeth Cymru eisiau diddymu £23 miliwn o gyllid Ewrop i Genesis Cymru Wales 2 ar ôl i adolygiad ddod i'r casgliad ei fod yn "tanberfformio".

Bwrid y cynllun oedd canfod gwaith i'r rhai oedd yn cael anhawster cael swydd, gan gynnwys rhieni sengl.

Mae swyddogion yn edrych ar ffyrdd i gau'r cynllun yr haf yma.

Cafodd Genesis Cymru Wales 2 ei sefydlu yn 2008 i helpu 20,000 o bobl i waith, 15,000 o ohonyn nhw mewn ardaloedd difreintiedig o orllewin Cymru a'r cymoedd.

Gallai ymwelwyr iechyd a gweithwyr cymdeithasol gyfeirio pobl at y gwasanaeth gyda chynghorwyr yn trafod eu hanghenion.

Mae'r cynllun yn cynnig mentora, cymorth gyda gofal plant, cymorth i bobl fynychu cyrsiau hyfforddiant a chyfweliadau.

Paratoi i ddod i ben?

Cychwynnodd yn ardal Rhondda Cynon Taf cyn cael ei ymestyn i 22 o awdurdodau yn 2008.

Roedd disgwyl i'r cynllun fodoli tan fis Mehefin 2014.

Ond mae Gweinidog Addysg Cymru, Leighton Andrews, a'i ddirprwy, Jeff Cuthbert, wedi penderfynu "tynnu'n ôl" £23 miliwn ar gyfer y rhaglen o Swyddfa Cyllid Ewropeaidd Cymru (SCEC).

Maen nhw hefyd wedi cymeradwyo paratoadau ar gyfer dod a'r cyfan i ben yn fuan ym mis Mehefin 2013.

Rhwng mis Hydref 2008 a mis Medi 2011 cafodd £24.3 miliwn ei wario ar y rhaglen.

Dywedodd Llywodraeth Cymru bod SCEC yn dal i ystyried cais am £11.6 miliwn pellach rhwng Hydref 2011 a Medi 2012.

Dywedodd llefarydd ar ran Mr Cuthbert nad oes 'na benderfyniad terfynol wedi ei wneud am gau'r cynllun ac felly doedd dim posib "dyfalu" am golli swyddi.

"Mae adolygiad mewnol diweddar o Genesis Cymru Wales 2 wedi canfod bod y rhaglen yn tanberfformio mewn perthynas â rhai cynnyrch perfformiad allweddol," meddai.

'Gwerth am arian'

"Mae'r adolygiad wedi canfod cyfloed i wella perfformiad drwy ddulliau eraill o gyflawni'r gwasanaeth.

"Mae'r dirprwy weinidog sgiliau wedi gofyn i swyddogion archwilio'n llawn y rhesymau am danberfformio ac i ystyried argymhellion ar gyfer camau i gau yn gynnar gan gynnwys opsiynau eraill ar gyfer cynnig y math o gefnogaeth sydd ar gael drwy'r rhaglen."

Mae'r gwrthbleidiau yn chwilio am sicrwydd am y math o beth fyddai yn lle'r rhaglen a pam nad oedd wedi llwyddo.

Dywedodd Peter Black, llefarydd y Democratiaid Rhyddfrydol ar adfywio: "Mae'n rhaid i'r dirprwy weinidog ar gyfer sgiliau ddod ymlaen gyda rhaglen debyg sy'n canolbwyntio'n well, yn well gwerth am arian a chanlyniadau y mae modd eu mesur."

Dywedodd llefarydd y Ceidwadwyr ar fentergarwch, Nick Ramsay, bod rhaid croesawu gweld gweinidogion yn cloriannu eu polisïau a chau cynlluniau sy'n methu i ail-fuddsoddi mewn rhaglen creu gwaith arall.

"Mae'n destament i fethiant Llafur i fuddsoddi yn iawn mewn cynlluniau creu swyddi sy'n cynnig gwasanaeth go iawn o bobl Cymru."

Dywedodd AC Plaid Cymru Simon Thomas bod rhaid i'r llywodraeth gyhoeddi manylion llawn y rhesymau i ddileu'r rhaglen.

"Ddylen nhw ddim cuddio tu ôl i sylwadau annelwig adolygiad mewnol," meddai.