Gofal annerbyniol mewn cartref gofal

Peter Tyndall
Ombwsdmon: Y pecyn gofal i'r fam ddim yn darparu ar gyfer ei holl ofynion

Mae adroddiad Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru wedi tynnu sylw at gyfres o fethiannau yn nhriniaeth claf oedrannus mewn cartref gofal preifat yn Sir Fynwy.

Roedd y gofal yn cael ei gynnig ar ran Bwrdd Iechyd Aneurin Bevan.

Mae'r adroddiad, sydd wedi nodi bod staff wedi rhoi cig i fenyw oedrannus er ei bod yn llysieuwraig, wedi beirniadu'r bwrdd ac Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru.

Dywedodd y ddau eu bod yn derbyn casgliadau'r adroddiad.

Roedd merch un o breswylwyr cartref gofal Blue House wedi cwyno wrth yr Ombwdsmon.

Mewn adroddiad ddydd Gwener mae'r Ombwdsmon, Peter Tyndall, wedi dweud nad oedd pecyn gofal y fam, Mrs X, yn darparu ar gyfer ei holl ofynion.

Dylai'r fam, meddai, fod wedi derbyn gofal "oedd yn bodloni ei holl anghenion mewn modd fyddai'n hybu lles, annibyniaeth, a hunan werth".'

'Ddim yn effeithiol'

"Fodd bynnag, roedd y dystiolaeth ar gael yn awgrymu bod y gofal a ddarparwyd gan y cartref gofal ddim yn gwneud hynny.

"Lluniodd y bwrdd iechyd gytundeb â'r cartref yn nodi y byddai'n monitro'r cytundeb fyddai'n arwain at arolygiad blynyddol ac adroddiad.

"Yn fy marn i, nid oedd y monitro yn y cartref yn effeithiol, ac nid oedd y darpariaethau yn y cytundeb ynghylch ymdrin â chwynion yn bodloni gofynion Cwynion yn y GIG: Canllawiau Ymdrin â Chwynion yng Nghymru 2003."

Roedd merch Mrs X, Ms A, wedi cwyno am gamau'r arolygiaeth gofal ar ôl ymchwilio i'w chwyn.

Roedd hi wedi cwyno yn benodol am fethiant yr arolygiaeth i gymryd camau gorfodi yn erbyn y cartref ac am iddyn nhw ddweud bod cwyn Ms A wedi'i "datrys" yn yr adroddiad arolygu blynyddol, sylw a oedd yn gamarweiniol, ym marn Ms A.

"Yn achos cwynion Ms A am yr arolygiaeth fe gasglon ni fod y broses ymchwilio mor gyfyngedig fel na lwyddwyd i ganfod methiannau difrifol," meddai Mr Tyndall.

"Fe gasglon ni nad oedd proses gydymffurfio yr arolygiaeth yn ddigon cadarn i sicrhau bod anghenion sylfaenol defnyddiwr gwasanaeth yn cael eu bodloni'n ddigonol.

"Er gwaethaf y ffaith bod yr arolygiaeth wedi cydnabod adeg yr ymchwiliad ac adeg cyhoeddi adroddiad am yr ymchwiliad, nad oedd Ms A yn fodlon ar y canfyddiadau a'i bod yn bwriadu dilyn y mater ymhellach, defnyddiwyd y term "datrys" wrth gyfeirio at ei chwyn, ac roedd hyn yn anonest.

"Rwyf o blaid y rhan hon o'r gŵyn yn rhannol."

Methiannau

Mae'r bwrdd iechyd wedi dweud eu bod yn ymddiheuro yn llawn i'r teulu oherwydd y methiannau nodwyd yn yr adroddiad.

Dywedodd llefarydd: "Mae'r bwrdd iechyd yn ymwybodol bod rhai materion yn yr adroddiad yn ymwneud â chyfnod hyd at ac yn cynnwys mis Hydref 2009 cyn sefydlu Bwrdd Iechyd Aneurin Bevan.

"Yn fuan ar ôl sefydlu'r bwrdd, fe wnaeth y bwrdd gydnabod y materion nodwyd yn yr adroddiad ac ymateb i'r rhain drwy newid ein polisïau a dulliau gweithredu a'n hymateb cyffredinol fel sefydliad.

"Mae'r bwrdd yn ymrwymo i weithredu argymhellion yr Ombwdsmon a pharhau i wella'r ddarpariaeth gofal i drigolion cartrefi gofal yn y dyfodol."

Dywedodd y llefarydd fod prif weithredwr y bwrdd iechyd wedi cyfarfod â Mr Tyndall, wedi trafod yr achos ac ymateb y bwrdd iechyd i'r argymhellion.

Mewn ymateb i'r adroddiad dywedodd llefarydd ar ran yr arolygiaeth fod hwn yn achos trasig yn tanlinellu cymhlethdod gofal i bobl gyda dementia a gofal corfforol.

'Ymddiheuro'

"Rydym am ymddiheuro yn daer i Ms A a'i theulu," meddai'r llefarydd.

"Rydym yn credu bod 'na lawer i'w ddysgu o'r adroddiad ac rydym yn derbyn yn llawn yr argymhellion.

"Mae nifer eisoes yn y broses o'u cyflwyno.

"Rydym wedi cyflwyno trefn gweithredu newydd o ran cynnal archwiliad, gorfodaeth a delio gyda chwynion ym mis Ebrill 2012 a fydd yn cryfhau ein trefniadaeth asesu ansawdd gofal."

Fe wnaeth yr Ombwdsmon argymell bod y bwrdd iechyd a'r arolygiaeth yn talu £500 a £250 i Ms A oherwydd methiannau'r gwasanaethau.