Pan ddiflannodd y cariad yn 2012

Nick Clegg a David Cameron efo'i gilydd ar ôl y cytundeb i greu clymblaid yng Ngardd Downing Street
Nick Clegg a David Cameron efo'i gilydd ar ôl y cytundeb i greu clymblaid yng Ngardd Downing Street

Mae 2012 yn nodi hanner ffordd i'r glymblaid rhwng y Ceidwadwyr a'r Democratiaid Rhyddfrydol yn San Steffan, ond efallai ei bod hefyd yn flwyddyn pan ddiflannodd y cariad o'r bartneriaeth.

Dwy flynedd a hanner yn ôl, roedd yna haul, hwyl a hyd yn oed jôcs wrth i David Cameron a Nick Clegg ddathlu'r cytundeb rhwng y ddwy blaid yng Ngardd 10 Downing Street.

Ond mae'r dyddiau braf yna o gytuno ar bopeth (yn gyhoeddus o leiaf) wedi hen fynd. A gyda'r briodas yn edrych mwy fel partneriaeth busnes, mae'r ffraeo cyhoeddus wedi cynyddu.

Cyn i George Osborne sefyll ar ei draed i gyhoeddi ei gyllideb ym mis Mawrth, roeddem ni eisoes yn gwybod beth fyddai'r cynnwys. Roedd dwy ochr y glymblaid yn bargeinio yn gyhoeddus a cheisio hawlio clod, neu daflu bai am un polisi neu'r llall.

Ond yn yr wythnosau i ddilyn, gyda'r llywodraeth yn cyhoeddi un tro pedol ar ôl y llall, ar bolisïau fel treth ar bastai a threth ar garafannau, doedd yna ddim llawer o'r gyllideb wreiddiol ar ôl.

Gair newydd

Ac wrth i bethau fynd o ddrwg i waeth i'r glymblaid fe gafodd term newydd ei fathu - 'omnishambles'. Gair y bydd aelodau'r llywodraeth yn fwy na hapus i'w anghofio, ond term sydd wedi ennill gair y flwyddyn yn ôl Geiriadur Rhydychen.

Arglwyddi
Roedd Ceidwadwyr meinciau cefn yn gwrthwynebu'r syniad o ethol Arglwyddi.

Roedd y Blaid Lafur yn fwy na pharod i fanteisio ar broblemau'r glymblaid, ac yn yr etholiadau lleol fis Mai fe berfformiodd plaid Ed Miliband yn llawer gwell na'r disgwyl, mewn noson oedd yn drychinebus i'r Ceidwadwyr a'r Democratiaid Rhyddfrydol.

Roedd gobeithion y Democratiaid Rhyddfrydol ar i fyny fis Mehefin pan gyhoeddodd y llywodraeth eu cynlluniau i ailwampio Tŷ'r Arglwyddi, amcan ers oes i'r blaid.

Ond cyn i'r aelodau fwcio eu gwyliau haf roedd y cynlluniau ar y domen ar ôl i'r Prif Weinidog fethu sicrhau cefnogaeth nifer o'r Ceidwadwyr meinciau cefn, oedd yn gwrthwynebu'r syniad o ethol Arglwyddi.

Diflannu hefyd felly wnaeth gobeithion y Ceidwadwyr i ad-drefnu etholaethau seneddol cyn yr etholiad nesaf, pan ddywedodd Nick Clegg y byddai ei blaid yn pleidleisio yn erbyn y cynlluniau. Yn sicr roedd 'na elfen o dalu'r pwyth yn ôl.

Adroddiad Leverson

Er bod Nick Clegg yn mynnu bod y berthynas rhyngddo fo a David Cameron yn parhau i fod yn dda wedi'r digwyddiad, doedd dim amheuaeth nad oedd pethau wedi newid a'r ddwy blaid nawr yn fwy parod nag erioed i drafod eu gwahaniaethau yn gyhoeddus.

A doedd y gwahaniaethau yna ddim yn fwy amlwg nag yn yr ymateb i Adroddiad Leveson i safonau'r wasg. Mewn cam anarferol iawn fe wnaeth y Prif Weinidog a'r Dirprwy Brif Weinidog ddau ddatganiad hollol wahanol ar lawr y Tŷ, yn adlewyrchu gwahaniaeth barn sylfaenol ynglŷn â'r angen am ddeddfwriaeth i gefnogi system newydd o reoleiddio'r wasg.

George Osborne
Doedd gan y canghellor George Osborne ddim llawer o newyddion da yn ei ddatganiad Hydref

Yn sicr gyda llygaid ar yr etholiad nesaf, mae'r ddwy blaid wedi bod yn bachu ar y cyfle i bwysleisio eu hunaniaeth a chymryd clod am yr hyn sy'n cael ei gyflawni yn y llywodraeth.

Ond rhaid cofio'r mai'r prif reswm y daeth y ddwy blaid at ei gilydd yn y lle cyntaf oedd er mwyn delio gyda'r economi. Er hynny doedd gan y canghellor George Osborne ddim llawer o newyddion da yn ei ddatganiad Hydref (ddechrau fis Rhagfyr) gyda'r cyhoeddiad y byddai'r cyfnod o gynni a thoriadau yn para am flynyddoedd eto i ddod.

Datganiad oedd yn profi, yn ôl canghellor yr wrthblaid Ed Balls, bod hygrededd y llywodraeth ar yr economi yn "rhacs".

Felly er gwaethaf eu gwahaniaethau, yn sicr fe fydd y Ceidwadwyr a'r Democratiaid Rhyddfrydol yn unedig yn eu gobaith o weld yr economi yn troi cornel yn 2013.