Diffoddwyr wrth gefn: 'Angen newid y system gyflogi'

Injan Dân Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Mae ffigyrau newydd yn dangos bod nifer y diffoddwyr wrth gefn ar ei isaf ers 2004

Mae Undeb y Diffoddwyr Tân yr FBU yn dweud y dylai'r system o gyflogi diffoddwyr wrth gefn yng Nghymru gael ei weddnewid.

Mae ffigyrau newydd yn dangos bod nifer y diffoddwyr wrth gefn wedi gostwng i'w lefel isaf ers i reolaeth y gwasanaeth tân gael ei datganoli yn 2004.

Roedd 1039 o ddiffoddwyr wrth gefn (gyda 169 o swyddi gwag) yn cael eu cyflogi gan y tri gwasanaeth Cymreig ar ddiwedd y flwyddyn ariannol ddiwethaf.

Y nifer mwyaf o ddiffoddwyr wrth gefn sydd wedi eu cyflogi yng Nghymru oedd 1195 (gyda 41 o swyddi gwag) yn 2009-10.

'Cyflogau isel'

Mae diffoddwyr wrth gefn yn cael eu defnyddio mewn nifer o orsafoedd tân yng Nghymru, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig.

Dywed yr undeb nad yw rhai gorsafoedd tân yn gallu cynnig gwasanaeth addas mewn rhai ardaloedd yng Nghymru oherwydd diffyg diffoddwyr wrth gefn.

Mae'r undeb yn honni bod hyn yn golygu y gallai pobl sy'n cael eu heffeithio gan danau aros yn hirach am help gan ddiffoddwyr.

Yn ôl yr undeb mae 'na broblem hefyd o ran diffoddwyr wrth gefn sy'n gadael eu swyddi - gadawodd 155 ohonynt eu swyddi yn 2011-12.

Dywedodd Barrie Davies, ysgrifennydd undeb y frigâd dân yng Nghanolbarth a Gorllewin Cymru: "Cafodd y system gyfredol ei greu yn yr 1940au ond yn anffodus nid yw'r system wedi newid.

"Ry'n ni'n credu bod diffoddwyr wrth gefn yn gadael eu swyddi yn gynharach na fydden ni am iddynt adael oherwydd cyflogau isel.

"Mae rhwng 80 a 100 o ddiffoddwyr wrth gefn yn gadael y gwasanaeth yn flynyddol."

Denu a cadw diffoddwyr

Mae cyflogau diffoddwyr wrth gefn yng Nghymru yn dibynnu ar ba wasanaeth tân maen nhw'n gweithio iddo.

Mae gwasanaeth tân y gogledd a gwasanaeth tân y canolbarth a de Cymru yn dilyn canllawiau Y Cyd-gyngor Cenedlaethol ar gyfer Gwasanaethau Tân ac Achub Awdurdodau Lleol.

Mae diffoddwyr wrth gefn yn derbyn cyflog tua £2,800 y flwyddyn am fod ar gael 120 awr yr wythnos.

Maen nhw hefyd yn derbyn tâl yn ôl yr awr a thâl am gael eu galw i ddiffodd tanau.

Ond mae Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru wedi penderfynu newid y ffordd maent yn talu diffoddwyr wrth gefn ers nifer o flynyddoedd.

Mae eu diffoddwyr wrth gefn yn derbyn cyflog o £9750 ar ôl derbyn hyfforddiant llawn.

Mae'r FBU yn credu y byddai'r ddau wasanaeth arall yn gallu denu a chadw diffoddwyr wrth gefn petaen nhw'n defnyddio'r un system â gwasanaeth tân y de.

Mae'n rhaid i bob diffoddwr wrth gefn byw a gweithio o fewn dalgylch pum munud o deithio o'u gorsaf tân leol.

Ymateb

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae recriwtio a staffio yn faterion i'r Gwasanaeth Tân ac Achub yng Nghymru.

"Mae Awdurdodau Tân ac Achub ar draws Cymru yn cydnabod yr angen i ganfod ffyrdd dyfeisgar o ddenu staff i'r System Ddyletswydd Wrth Gefn.

"Mae hynny'n cynnwys hybu buddion ymuno gyda'r gwasanaeth tân i'r ystod ehangaf posib o gyflogwyr.

"Pan mae prinder staff yn dod i'r amlwg, gall yr Awdurdodau Tân ac Achub rheoli sut y maen nhw'n defnyddio'u hadnoddau fel modd o sicrhau bod staff wrth gefn priodol yn cael eu darparu."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.