Comisiynwyr newydd Heddlu a Throsedd Cymru

  • 16 Tachwedd 2012
Alun Michael, Winston Roddick, Christopher Salmon ac Ian Johnston (o'r chwith gyda'r cloc)
Pedwar Comisiynydd cyntaf Hedldu a Throsedd Cymru

Mae gan Gymru bedwar comisiynydd heddlu a throsedd.

Wedi'r etholiad ddydd Iau fe etholwyd ddau ymgeisydd annibynnol, un Ceidwadwr ac un Llafur i gynrychioli'r pedwar llu yng Nghymru.

Yn ystod yr ymgyrch roedd 'na feirniadaeth wedi bod am nifer isel yr etholwyr a fyddai'n bwrw pleidlais yn yr etholiad cyntaf o'i fath.

Ac ar ddiwrnod y cyfri, ddydd Gwener, fe wireddwyd hynny.

344,213 o bobl wnaeth fwrw eu pleidlais yng Nghymru, 14.9% o'r rhai sy'n gymwys.

Doedd neb wedi pleidleisio mewn un orsaf bleidleisio yn ardal Heddlu Gwent.

Y gred ydi mai'r orsaf yn ward Betws o Gasnewydd welodd yr un etholwr ddydd Iau.

Cafodd y Ceidwadwr Christopher Salmon ei ethol yn gomisiynydd Heddlu Dyfed Powys ac Alun Michael, y cyn AS Llafur yn gomisiynydd Heddlu De Cymru.

Yn y Gogledd ac yng Ngwent, mae 'na gomisiynwyr annibynnol, y bargyfreithiwr Winston Roddick yn y gogledd a'r cyn-heddwas Ian Johnston yng Ngwent.

Mae'r Comisiwn Etholiadol wedi dweud y byddan nhw'n ymchwilio i'r nifer isel o bleidleiswyr tra bod David Cameron, y Prif Weinidog, wedi dweud y bydd gan y Comisiynwyr fandad.

'Syniad amhoblogaidd'

Dywedodd eu bod wedi disgwyl i'r niferoedd fyddai'n pleidleisio fod yn isel.

"Mae'n cymryd amser i egluro swydd newydd," meddai Mr Cameron, gan ddweud y byddai'r niferoedd "yn uwch o dipyn y tro nesaf".

Fe fydd gan y comisiynwyr newydd yr hawl i benodi ac i ddiswyddo prif gwnstabl, i osod cyllideb yr heddlu ac i osod strategaeth a blaenoriaethau ar gyfer y llu.

Dywed gwrthwynebwyr fod y newidiadau yn golygu mwy o ddylanwad gwleidyddol mewn plismona, ac maen nhw hefyd yn dadlau fod y canran isel o bleidleiswyr yn dangos nad yw'r syniad yn un poblogaidd.

Mae Prif Weithredwr Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru wedi llongyfarch y pedwar ar eu penodiad ac wedi dweud eu bod yn ymrwymedig i gyd-weithio gyda nhw.

"Fe fydd yr awdurdodau lleol yn cyd-weithio gyda'r Comisiynwyr wrth iddyn nhw wneud penderfyniadau allweddol ar gyllideb yr heddlu a datblygu'r llu yn ehangach a'u cynlluniau trosedd," meddai Steve Thomas.

"Mae panel heddlu a throsedd lleol eisoes yn eu lle er mwyn cynnig cyngor a goruchwylio gwaith y comisiynwyr.

"Rydym yn gobeithio y bydd y comisiynwyr yn gwneud y defnydd gorau o'u harbenigedd, o arbenigedd cynghorwyr sydd â mandad clir ac yn adnabod yr ardal."

Ychwanegodd Mr Thomas ei fod yn siomedig gyda'r nifer bleidleisiodd.

Fe fydd y pedwar yn cychwyn ar eu gwaith ddydd Iau Tachwedd 22.