S4C yn dathlu'r 30 oed ar y sgrîn

Logo S4C yn 30
Mae S4C yn 30 oed ar Dachwedd 1

Gydag S4C yn dathlu ei phenblwydd yn 30 oed eleni mae gan y sianel arlwy arbennig i nodi'r achlysur.

Bydd wythnos arbennig o raglenni

Tan yr wythnos ddiwethaf mae'r cyhoedd wedi cael cyfle i bleidleisio ar eu dewis nhw o 30 o hoff raglenni'r sianel mewn pum categori, plant, comedi, adloniant/cerddoriaeth, chwaraeon/digwyddiadau a drama.

Bydd y pum rhaglen yn cael eu darlledu bob nos yn ystod wythnos y pen-blwydd, rhwng Hydref 29 a Thachwedd 2.

Plant '82

Mae Plant y Sianel yn ôl ar y sgrin wrth i S4C ail-ymweld â chenhedlaeth o Gymry a aned yr un flwyddyn a'r Sianel, 1982.

Yng nghwmni'r ddarlledwraig Beti George cawn wybod beth ydi hanes y plant erbyn hyn, yn oedolion, rhai wedi priodi, rhai yn magu teulu, rhai wedi gwireddu breuddwydion ac eraill wedi wynebu trasiedïau ysgytwol.

Beti George
Mae Beti George yn mynd ar drywydd y plant anwyd yn 1982

Yn y rhaglen S4C30 bydd cyfle i ail-fyw rhai o uchafbwyntiau'r Sianel dros y tri degawd diwethaf.

Un o wynebau gwreiddiol y Sianel, Siân Thomas, fydd yn chwythu'r llwch oddi ar raglenni'r archif.

"Dyw e bendant ddim yn teimlo fel 30 o flynyddoedd," meddai Siân.

"Mae'n anodd credu a dweud y gwir, mae'n teimlo fel ddoe.

"Wrth wneud y rhaglen yma ac edrych yn ôl dwi wedi sylweddoli gymaint dwi wedi bod yn rhan ohono a pha mor freintiedig oeddwn i i gael bod yn rhan o'r noson gyntaf un.

"'Da ni'n genedl fechan ac mae'r Sianel yn un y dylen ni ymfalchïo ynddi. Mae wedi bod yn ddeg mlynedd ar hugain ffantastig."

Siân Thomas
Siân Thomas oedd un o wynebau cynnar y sianel

Cyfraniad Gwynfor

A bydd un o raglenni arbennig yr wythnos yn mynd â ni yn ôl i gyfnod cyn i'r sianel fodoli i gyfnod oedd yn gwbl allweddol i'w sefydlu.

Mae Gwynfor, drama ddogfen newydd a ysgrifennwyd gan y llenor T. James Jones yn seiliedig ar flwyddyn dyngedfennol yn hanes Gwynfor Evans.

Yn ôl cynhyrchydd Gwynfor, Lona Llewelyn Davies, gallwn ddisgwyl portread "cynnes a sensitif o ddyn dewr a wnaeth benderfyniad ysgytwol".

Yn ystod yr wythnos hefyd bydd rhaglen arbennig o Dechrau Canu Dechrau Canmol o Rosllannerchrugog, a bydd Sam ar y Sgrin a'r Byd ar Bedwar hefyd yn paratoi eitemau arbennig.

Yn ôl Dafydd Rhys, Cyfarwyddwr cynnwys S4C, "Mae'r gynulleidfa wedi bod yn ganolog i holl weithgareddau'r Sianel dros y 30 mlynedd diwethaf felly fel rhan o'r dathliadau rydym yn trosglwyddo oriau o'n hamserlen i'r gynulleidfa gyda'r gystadleuaeth archif.

"Gyda'r ddrama ddogfen bwysig, digon o gomedi a rhaglenni dogfen arbennig fe fydd rhywbeth i bawb fwynhau wrth i ni ddathlu pen-blwydd y Sianel. Cofiwch nad edrych yn ôl yn unig fyddwn ni; mae llu o raglenni a chyfresi newydd ar y gweill hefyd."

Bydd y cyfan yn dechrau nos Sadwrn wrth i ffilm Hedd Wyn gael ei hail-ddarlledu.

Dyma'r ffilm gyntaf Cymraeg i gael enwebiad am Oscar.

  • Bydd rhaglen arbennig o Stiwdio am hanes S4C ar BBC Radio Cymru ddydd Iau am 2pm.