Cyn gyfarwyddwr addysg wedi marw

  • 17 Medi 2012
Tecwyn Ellis Image copyright Tecwyn Ellis' family
Image caption Cafodd ei fagu yn ardal Llandderfel a'r Bala.

Bu farw cyn-Gyfarwyddwr Addysg Gwynedd, Tecwyn Ellis, yn 93 oed.

Mae'n gadael gweddw, Valerie Ellis, a thri o blant.

Fe oedd cyfarwyddwr addysg cynta'r sir wedi'r ad-drefnu ar lywodraeth leol yn 1974.

Roedd yn Ddirprwy Gyfarwyddwr Addysg Meirionnydd rhwng 1960 a 1973 ac yn Gyfarwyddwr Addysg Gwynedd hyd at 1983.

Cafodd ei fagu yn ardal Llandderfel a'r Bala.

Yn Awst 2000 cyhoeddwyd Gyda'r Godre, ei atgofion am ei fagwraeth a'i addysg yn y dauddegau a'r tridegau, cyfnodau coleg yn Aberystwyth, yn athro ysgol a thiwtor dosbarthiadau nos, a'i ddiddordeb a'i ddealltwriaeth o gerddoriaeth a'r gynghanedd.

Ar ddechrau ei yrfa ym myd addysg roedd yn gyfansoddwr ac fe gyhoeddwyd cyfrol o ganeuon o'r enw Caneuon Cynnar.

Daeth teyrnged iddo gan bennaeth addysg presennol Cyngor Gwynedd ar ffurf datganiad:

"Wrth gydymdeimlo â gweddw a theulu'r diweddar Tecwyn Ellis, a fu farw ddechrau'r wythnos hon yn 94 oed, fe gyfeiria Dewi R Jones, Pennaeth Addysg Cyngor Gwynedd, at frodor a gŵr bonheddig o Landderfel a ddaeth a'i allu a'i ddiwylliant i swydd Cyfarwyddwr Addysg y Wynedd newydd yn 1974.

"Yn ystod ei gyfnod yn y swydd honno fe welodd sefydlu Polisi Iaith arloesol a fu'n greiddiol i rymuso'r gyfundrefn addysg. Fe arweiniodd Tecwyn Ellis y gwaith hwn gydag urddas gan roi i'w gydweithwyr y cyfleoedd teilwng hynny a ddeisyfa gweithlu ymroddgar.

"Fe'i cofir hefyd fel academydd ac ieithydd disglair a ymhyfrydai yng ngherdd a chân ei gyd - Gymry.

"Ar ei ymddeoliad yn 1983 fe gyfansoddodd Y Prifardd Gwynfor ab Ifor gywydd, a'i gyflwyno iddo. Fe grynhoa'r cwpled cyntaf lawer am berson a Phrif Swyddog yr elwodd Yr Awdurdod o'i ddoniau :

"Gloywodd wedd Gwynedd i gyd

A chafodd ei pharch hefyd."