Plant mewn gofal yn 'methu cyrraedd eu potensial yn yr ysgol'

  • 22 Awst 2012
Plentyn ar siglen
Image caption Mae 'na amrywiaeth yng nghyraeddiadau addysgol plant sydd mewn gofal

Mae adroddiad newydd yn awgrymu bod nifer o blant a phobl ifanc mewn gofal yng Nghymru yn methu â chyrraedd eu potensial yn yr ysgol.

Mae Swyddfa Archwilio Cymru hefyd yn awgrymu bod lle mae plant yn byw yn cael effaith mawr ar eu llwyddiant yn yr ysgol.

Ond mae'r adroddiad yn nodi bod 'na welliant "araf" ond bod 'na "ormod o amrywiaeth".

Ers 1999, mae Llywodraeth Cymru wedi cyflwyno nifer o fentrau polisi, canllawiau ac arian grant penodol i gefnogi addysg plant a phobl ifanc sy'n derbyn gofal.

Dywed y Swyddfa bod "plant sy'n derbyn gofal yn gwerthfawrogi addysg a bydd rhai yn goresgyn newidiadau mawr ac amharu, yn llwyddo yn yr ysgol ac yn mynd ymlaen i gael addysg bellach ac addysg uwch".

"Fodd bynnag, erys cyrhaeddiad addysgol cyffredinol yn isel.

"Mae cyrhaeddiad plant sy'n derbyn gofal yn amrywio ledled Cymru ac yn achos rhai mesurau mae'n is nag mewn rhannau eraill o'r DU."

Amcanion

Mae'r adroddiad yn cydnabod bod polisïau a mentrau Llywodraeth Cymru ac awdurdodau lleol wedi cyfrannu at rywfaint o welliant, ond bod yr anghysondeb rhwng awdurdodau lleol o ran gwasanaethau, trefniadau a chanlyniadau, yn cael effaith.

Yn ôl yr adroddiad, mae diffyg amcanion clir a gwendidau o ran cynllunio, rheoli perfformiad a rhianta corfforaethol yn rhwystro cynnydd.

Mae Llywodraeth Cymru wedi nodi ei chynigion i ddarparu addysg a gofal cymdeithasol ar lefel fwy rhanbarthol a chenedlaethol.

Ac mae awdurdodau lleol yn parhau i ddatblygu partneriaethau cynllunio lleol.

Drwy gydweithio y gobaith yw cynnig fframwaith newydd a allai ddatblygu strategaethau cydgysylltiedig cliriach ar gyfer pobl ifanc sy'n canolbwyntio ar ganlyniadau.

Ond mae'r Swyddfa Archwilio yn pryderu bod 'na risg o hyd na chaiff plant sy'n agored i niwed y sylw manwl ac unigol angenrheidiol.

Mae'r adroddiad, a gyhoeddwyd ddydd Mercher, yn gwneud nifer o argymhellion ar gyfer Llywodraeth Cymru yn cynnwys:

  • Gweithio gydag awdurdodau lleol a'r consortia addysg rhanbarthol i ddatblygu cytundeb clir ynghylch eu priod rolau a chyfrifoldebau;
  • Hyrwyddo arfer da ym maes addysg plant a phobl ifanc sy'n derbyn gofal;
  • Gwella argaeledd a dibynadwyedd data ar gyfer monitro canlyniadau plant sy'n derbyn gofal;
  • Gwella'r trefniadau ar gyfer asesu cynnydd plant sy'n derbyn gofal yn genedlaethol.

Dywedodd Archwilydd Cyffredinol Cymru, Huw Vaughan Thomas, bod yr adroddiad yn dangos gwelliannau yng nghyrhaeddiad addysgol plant sy'n derbyn gofal.

'Diffyg cysondeb'

"Ond mae'n destun pryder bod llawer o'r plant hyn yn tangyflawni o hyd.

"Rhaid i Lywodraeth Cymru ac awdurdodau lleol gydweithio a gobeithio y bydd y fframwaith newydd ar gyfer cyflawni polisi yn helpu i roi strategaeth glir ar waith fel bod plant a phobl ifanc yn cael y siawns gorau posibl i gyflawni canlyniadau addysgol cadarnhaol."

Mae Darren Millar, Cadeirydd y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus, wedi ymateb i'r adroddiad gan ddweud bod rhaid mynd i'r afael â'r pryderon yn yr adroddiad.

"Er bod peth gwelliant wedi bod yng nghyrhaeddiad addysgol plant sy'n derbyn gofal, mae'r adroddiad hwn yn nodi pryderon.

"Yn benodol, mae'r adroddiad yn amlinellu'r diffyg cysondeb rhwng awdurdodau lleol o ran eu gwasanaethau, trefniadau a chanlyniadau - nid yw hynny'n ddigon da.

"Rwy'n cytuno â'r Archwilydd Cyffredinol ei bod yn hanfodol i Lywodraeth Cymru ac awdurdodau lleol gydweithio er mwyn gwneud y newidiadau angenrheidiol.

"Rydym yn cymeradwyo'r plant a'r bobl ifanc sy'n gweithio'n galed yn yr ysgol a'r rhai sy'n eu helpu i gyflawni eu potensial."

Mewn ymateb i'r adroddiad dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod yn nodi'r adroddiad.

"Gan fod hwn yn adroddiad i'r Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus, fe fyddai'n amhriodol i gynnig sylw pellach tan fod y pwyllgor wedi ei ystyried ac wedi penderfynu ar unrhyw gamau i'w cymryd.

"Rydym yn edrych ymlaen at dderbyn ymateb y pwyllgor."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.