Yn fêl i gyd?

  • 25 Gorffennaf 2012
gwenynen Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Amcangyfrifir bod pryfed sy'n peillio werth £430 miliwn y flwyddyn i Lywodraeth y DU

Mae Gweinidog Amgylchedd Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cynllun newydd a fydd yn helpu i amddiffyn amgylchedd unigryw Cymru a rhoi hwb i niferoedd ei gwenyn.

Amcangyfrifir bod pryfed sy'n peillio werth £430 miliwn y flwyddyn i Lywodraeth y DU.

Yn ystod ymweliad â'r Sioe Frenhinol fe wnaeth John Griffiths alw yn stondin Cymdeithas Gwenynwyr Cymru.

Yno cyhoeddodd ei fwriad i ddatblygu Cynllun Gweithredu Cymru ar gyfer Pryfed Peillio.

Mae'r cynllun yn rhan o ymdrechion Llywodraeth Cymru i atal y dirywiad ym mhoblogaeth y gwenyn mêl, gwenyn cadw a phryfed hofran, sydd oll wedi gweld dirywiad difrifol dros y 30 mlynedd ddiwethaf.

"Rydyn ni'n gwybod bod 20% o dir dan gnwd y DU yn cynnwys cnydau sy'n dibynnu ar bryfed sy'n peillio," meddai Mr Griffiths.

"Mae cyfran uchel o flodau gwyllt yn dibynnu ar bryfed i'w peillio er mwyn atgenhedlu, ac yn ôl amcangyfrif ceidwadol mae'r pryfed werth £430 miliwn y flwyddyn i Lywodraeth y DU.

"Felly mae peillio yn wasanaeth hanfodol bwysig i'r ecosystem.

"Er gwaethaf eu pwysigrwydd, mae niferoedd y pryfed peillio wedi bod yn gostwng dros y 30 mlynedd diwethaf, ac rydyn ni'n gwybod y bydd y duedd hon yn parhau os na fyddwn yn gweithredu ar frys.

"Dyna pam rwy'n edrych ar ffyrdd o arafu a gwyrdroi'r gostyngiad yn niferoedd y pryfed sy'n peillio, a'r rheswm dros fy ymrwymiad i fynd i'r afael â'r mater."

Mwy o blanhigion

Bydd y cynllun gweithredu'n cael ei ddatblygu mewn partneriaeth ag asiantaethau allweddol, a gallai gynnwys:

  • Newidiadau i'r system gynllunio a fyddai'n helpu i sicrhau bod datblygiadau'n 'gyfeillgar i bryfed sy'n peillio'
  • Plannu mwy o blanhigion 'cyfeillgar i bryfed sy'n peillio' ledled yr ystâd gyhoeddus, gan gynnwys argloddiau rheilffyrdd ac ymylon ffyrdd
  • Cydweithio gydag awdurdodau lleol i reoli parciau a mathau eraill o ofod gwyrdd cyhoeddus
  • Annog planhigfeydd i werthu planhigion 'cyfeillgar i bryfed sy'n peillio' a rhoi cyngor i ddefnyddwyr
  • Adeiladu sylfaen o dystiolaeth ynghylch effaith plaladdwyr drwy gydweithio gyda Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru
  • Gweithio'n agos gyda Chymdeithas Gwenynwyr Cymru a grwpiau gwirfoddol eraill.

Bydd y gwaith yn cael ei gyflawni yn unol ag egwyddorion a osodwyd yn rhaglen 'Cynnal Cymru Fyw' Llywodraeth Cymru, ac yn edrych ar yr holl ecosystem.

Bydd Llywodraeth Cymru nawr yn dechrau ar y gwaith o ddatblygu'r cynllun ar y cyd ag asiantaethau a sefydliadau perthnasol.

Dywedodd ymgyrchydd Cyfeillion y Ddaear, Bleddyn Lake, ei fod yn falch bod y Gweinidog wedi camu mor gyflym i helpu i amddiffyn gwenyn a phryfed eraill sy'n peillio, sy'n dirywio'n ddifrifol ledled y DU.

"Mae miloedd o bobl eisoes yn cefnogi'n hymgyrch, The Bee Cause, sy'n galw am weithredu ar golli cynefinoedd a defnydd o blaladdwyr," meddai.

"Mae angen cymorth a chyngor ar ffermwyr, cynghorau a chymunedau i amddiffyn y pryfed peillio hanfodol hyn - byddai treian o'n bwyd yn diflannu hebddynt, ac fe fyddwn yn talu pris drud iawn os byddwn yn eu colli."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.