Dirgelwch dwy Gadair mewn un 'Steddfod am yr un gwaith

  • 13 Gorffennaf 2012

Enillydd Cadair Eisteddfod Genedlaethol Y Barri yn 1968 oedd R Bryn Williams.

Ond nid un Gadair y derbyniodd y diwrnod hwnnw.

Ond derbyniodd ddwy Gadair yn wobr am ei awdl i'r 'Morwr'.

Wedi'r seremoni derbyniodd Gadair fechan, sy'n replica o'r Gadair ei hun, a hyd heddiw, mae tarddiad neu'r hanes y tu ôl i'r Gadair fechan hon yn parhau yn dipyn o ddirgelwch i'r teulu.

"Am ryw reswm, derbyniodd fy nhaid ddwy Gadair am ei lwyddiant yn Eisteddfod Y Barri yn 1968," meddai ei ŵyr, Gwydion Griffiths, sy'n berchen y Gadair replica erbyn hyn.

Mwy o wybodaeth

"Byddai'n braf iawn darganfod hanes y Gadair replica.

"Pam y'i cynhyrchwyd ac ai fy nhaid yw'r unig berson i dderbyn dwy Gadair yn yr un Eisteddfod - a hynny am yr un gwaith?

"Mae'r stori wedi fy niddori ers blynyddoedd, a chyda'r Eisteddfod yn cael ei chynnal ym Mro Morgannwg am y tro cyntaf ers 1968 eleni, rydym yn awyddus i gael gwybod mwy am hanes y Gadair replica fach.

Image copyright Eisteddfod Genedlaethol
Image caption Miri, gor-wyres R Bryn Williams yn eistedd yn y Gadair replica

"Mae fy merch wrth fy modd yn eistedd ynddi erbyn hyn.

"Mae'r Gadair ei hun yng nghartref fy ewythr yn y gogledd, ac mae'n braf iawn bod dwy gangen o'r teulu'n gallu ymfalchïo yn llwyddiant fy nhaid."

Bu'r Gadair replica yng ngofal Nan Griffiths, merch R Bryn Williams, am flynyddoedd, a chanddi hi mae'r plac a gyflwynwyd i'w thad gyda'r Gadair fechan.

"Mae'n amlwg mai rhodd oedd y Gadair fechan hon gan Y Comisiwn Coedwigaeth i fy nhad, er does gen i ddim cof pam y derbyniodd y rhodd.

"Mae'n gopi perffaith o'r Gadair Eisteddfodol ei hun, a gwnaethpwyd y model gan Glyn Rees o Ddinas Mawddwy, un oedd, os cofia i'n iawn, yn bur adnabyddus am wneud dodrefn derw yn ystod y cyfnod.

"Byddai'n arddangos ei waith ac yn ei werthu yn yr Eisteddfod yn flynyddol.

"Byddai'n ddiddorol cael clywed ychydig o hanes y Gadair replica. Rydan ni wedi treulio'r blynyddoedd diwethaf yn ceisio darganfod mwy amdani, felly os oes unrhyw un yn gallu ein helpu, byddem yn ddiolchgar iawn am wybodaeth.

"Mae'r Gadair Eisteddfodol ei hun yng nghartref fy mrawd, Glyn, ar Ynys Môn - a minnau wedi cael y Gadair replica fach - a'r dirgelwch sydd ynghlwm â hi!"

Os oes gan unrhyw un unrhyw wybodaeth am y Gadair replica fach a dderbyniodd R Bryn Williams yn Eisteddfod Y Barri, 1968, anfonwch e-bost at gwyb@eisteddfod.org.uk