Pryder am faniau tân newydd

  • 9 Gorffennaf 2012
Injan Dân Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Mae'r injannau tan cyffredin yn cario hyd at 1,800 o litrau o ddwr

Mae galw ar Wasanaeth Tân Canolbarth a Gorllewin Cymru i ail-ystyried penderfyniad dadleuol i brynu faniau newydd i ymladd tanau, wrth i arbenigwr annibynnol rybuddio y gallai bywydau fod mewn peryg.

Mewn cyfweliad â rhaglen Manylu ar BBC Radio Cymru, mae Allan Grice - cyn Uwch Swyddog Tân gyda dros 30 mlynedd o brofiad yn y maes - yn dweud fod angen bod yn "wyliadwrus iawn" cyn anfon y faniau i alwadau brys.

"Pe bawn i yn y Gwasanaeth Tân heddiw, yna'n sicr byddai'n rhaid i rywun ystyried y cyfyngiadau mae rhywun yn ei wynebu o ran costau," meddai Mr Grice.

"Ond mae 'na ffactorau eraill sydd hefyd yn bwysig.

"Ymhlith y rheiny, yn amlwg, mae'r perygl i'r cyhoedd ac i ddiffoddwyr tân. Ar sail hynny, felly, fyddwn i'n rhybuddio fod angen bod yn wyliadwrus iawn cyn anfon un o'r faniau yma i ymateb i alwadau brys."

Gyriant pedair olwyn

Mae Gwasanaeth Tân Canolbarth a Gorllewin Cymru wedi prynu 16 o'r faniau Mercedes Sprinter - sy'n cael eu hadnabod fel Pympiau Ymateb Gwledig - i gymryd lle sawl injan dân.

Yn ôl y Gwasanaeth Tân, bydd y faniau gyriant pedair olwyn yn gallu cyrraedd mannau gwledig na fyddai injan dân fwy yn gallu cael atynt.

Ond ym marn cadeirydd Undeb y Diffoddwyr Tân, yr FBU, yng Nghymru, Cerith Griffiths, 'dyw'r faniau ddim yn addas i ymateb i alwadau brys.

"Fel arfer mae injan dân yn cario 1,800 o litrau o ddŵr, ond 450 litr sy' ar y faniau newydd" meddai.

"Un ysgol sy' arni hefyd, sy'n cyrraedd llawr cynta' adeilad, lle byddai pedair ysgol ar injan fawr, ac un o'r rheiny yn ymestyn i drydydd llawr.

"Ry'n ni'n poeni fod bywydau diffoddwyr tân yn cael ei roi mewn perygl a bywydau'r cyhoedd hefyd."

'Cwestiynau mawr'

Ar Manylu, mae un aelod o Awdurdod Tân Canolbarth a Gorllewin Cymru, y corff sy'n goruchwylio'r Gwasanaeth, yn galw am ail-ystyried.

Yn ôl y Cynghorydd Arwyn Woolcock, mae 'na gwestiynau mawr am ba mor addas a diogel yw'r faniau.

"Maen nhw'n effeithiol i daclo tanau bach, ond y pryder yw beth os yw'r tân yn fwy - tân mewn tŷ, efallai, gyda'r ysgol yn methu ymestyn yn ddigon uchel," meddai.

Er hynny, mae penaethiaid y Gwasanaeth Tân yn mynnu fod y faniau'n cynnig dulliau newydd a modern o daclo tanau.

"Ry'n ni wedi gorfod newid y ffordd ry'n ni'n ymateb i danau, ac ry'n ni'n defnyddio llawer llai o ddŵr nawr," meddai Iwan Cray, Pennaeth Rheoli Gwasanaeth Tân Canolbarth a Gorllewin Cymru yng Ngheredigion.

"Mae'r peiriant yma yn mynd i gynnig mwy o opsiynau i ni fel Gwasanaeth, nid llai. Rwy'n methu gweld sut mae hyn yn mynd i beryglu bywydau.

"Fydd e'n achub bywydau gan ei fod e'n galluogi ni i gyrraedd mannau nad ydyn ni'n gwneud ar hyn o bryd."

Eisoes mae dwy o'r faniau wedi cyrraedd Gwasanaeth Tân Canolbarth a Gorllewin Cymru, ac mae disgwyl i 14 gyrraedd gorsafoedd eraill dros y misoedd nesaf.

Bydd rhagor am y stori ar raglen Manylu ar BBC Radio Cymru am 6 pm nos Lun Gorffennaf 9.