Ynys Môn: Ffrae am gytundeb torri gwair yn ffyrnigo

Swyddfeydd Cyngor Môn Image copyright BBC news grab
Image caption Doedd y cynghorydd sydd â chyfrifoldeb am y gwaith ddim yn gwybod am y cytundeb newydd

Mae'r cytundeb i dorri gwair yn ysgolion Ynys Môn wedi ei wobrwyo i gwmni o Sir Gaerhirfryn, ond doedd y cynghorydd sydd â chyfrifoldeb am yr adran ddim yn gwybod hynny.

Roedd y cytundeb presennol gydag Adran Priffyrdd Gwynedd wedi cael ei ymestyn tan ddiwedd y mis ar ôl gwrthwynebiad gan brifathrawon yr ynys.

Roedden nhw'n anhapus wrth glywed bod cwmni Glendale Grounds Management Ltd. wedi cael y cytundeb gwerth £200,000 y flwyddyn ac fe wnaethon nhw wrthod caniatáu mynediad i'r cwmni i dir yr ysgolion.

Dywedodd y prifathrawon y dylai'r cytundeb fod wedi aros o fewn yr economi leol.

Comisiynwyr

Datgelodd rhaglen Post Cyntaf ar BBC Radio Cymru ddydd Iau nad oedd y cynghorydd sy'n gyfrifol am yr adran a roddodd y cytundeb yn gwybod am y mater.

Mae cyngor yr ynys dan ofal comisiynwyr a benodwyd gan Lywodraeth Cymru i geisio dod â diwedd i flynyddoedd o anghytuno gwleidyddol yno.

Dywedodd y cynghorydd mai'r Comisiynwyr oedd â'r penderfyniad terfynol yn y mater yma.

Nawr mae pump o gynghorwyr yr awdurdod wedi galw am gyfarfod brys i drafod y mater, gan ddweud eu bod yn flin na fu ymgynghori gyda nhw ac nad oedden nhw'n ymwybodol o'r cytundeb torri gwair.

Ond erbyn i'r cyfarfod hwnnw ddigwydd, fe fydd y cytundeb newydd gyda Glendale mewn grym, ers Mai 1.

Dywedodd un o'r cynghorwyr ei fod dan yr argraff bod y comisiynwyr wedi eu galw i mewn i ofalu am fuddiannau pobl Ynys Môn, a'i fod yn amau os ydi caniatáu i gytundeb sylweddol fel hyn adael yr ynys yn gwneud hynny.

Credir bod y cytundeb yn para am chwe blynedd, ac felly yn werth oddeutu £1.2 miliwn.

Rheolau Ewrop

Roedd Cyngor Sir Ynys Môn eisoes wedi dweud nad oedd ganddyn nhw ddewis oherwydd rheolau Ewropeaidd ond i hysbysebu'r cytundeb ar draws Ewrop.

Ond mae nifer o'r farn y gellid fod wedi osgoi gwneud hynny petai'r cytundeb wedi ei rannu yn gytundebau llai ar sail gwahanol ardaloedd.

Dywedodd un prifathro wrth y Post Cyntaf ei fod yn siomedig gyda'r penderfyniad.

Ond roedd hefyd yn cadarnhau y byddai'n rhaid cydymffurfio â'r cytundeb.

Roedd y penaethiaid wedi ystyried cyflogi pobl leol eu hunain i wneud y gwaith.

Ond ar ôl derbyn cyngor cyfreithiol, fe gadarnhaodd na fyddai hynny'n bosibl.

Mae BBC Cymru wedi gofyn am ymateb gan Lywodraeth Cymru.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.