Dyn ifanc yn gwadu ysgwyd babi pedwar mis oed

Mae dyn ifanc ar gyhuddiad o lofruddio babi pedwar mis oed wedi dweud wrth y rheithgor fod bod mam y babi wedi ei ysgwyd i farwolaeth.

Yn Llys Ynadon Preston dywedodd Christopher Roberts, 19 oed o Drefyclo, Powys, ei fod yn yr ystafell ymolchi pan glywodd sgrech yrrodd "ias i lawr ei gefn" cyn iddo weld y babi'n anymwybodol yn ei got.

Mae ei gariad ar y pryd, Karen Irvine, 19 oed o Gaerhirfryn, hefyd wedi ei chyhuddo o lofruddiaeth.

Ac mae'r ddau wedi gwadu llofruddiaeth, dynladdiad neu achosi neu ganiatáu marwolaeth plentyn.

Dywedodd hi iddi adael yr ystafell adeg yr anafiadau difrifol ac mai Mr Roberts gyflawnodd y drosedd.

Clywodd y llys fod Lucas Irvine wedi ei gludo i'r ysbyty gyda gwaedlif i'r ymennydd o'r cartref yng Nghaerhirfryn ar Dachwedd 17, 2010.

Bu farw bedwar diwrnod yn ddiweddarach.

'Twyll enfawr'

Yn ôl archwiliad post-mortem bu farw o "anaf i'w ben ac asgwrn cefn nad oedd yn fwriadol" a bod yr ymennydd wedi chwyddo oedd yn gyson ag "ysgwyd bwriadol a ffyrnig".

Wrth groesholi Mr Roberts, dywedodd Dennis Watson QC ei fod e a Ms Irvine yn yr ystafell pan ddigwyddodd yr ysgwyd a'u bod yn "rhan o dwyll enfawr" i guddio'r gwir.

Fe ofynnodd Mr Watson iddo: "Ydych chi'n derbyn bod rhywun wedi ysgwyd Lucas?"

"Ydw," atebodd.

"Dim ond dau ohonoch chi oedd yn y tŷ a wnaethoch chi ddim ei ysgwyd?"

"Naddo," oedd ateb Mr Roberts.

"Felly Karen wnaeth?"

"Ie," atebodd.

Cytunodd Mr Roberts ei fod wedi gadael Ms Irvine ar ei phen ei hun gyda Lucas.

Pan aeth yn ôl i'r ystafell wely roedd Lucas ar ei ben ei hun yn "llwyd ac yn llipa".

Clywodd y rheithgor nad hon oedd fersiwn Mr Roberts o'r digwyddiadau pan roddodd wybod i'r gwasanaethau brys nad oedd y babi'n anadlu ar ôl tagu wrth gael ei fwydo.

'Celwydd'

"Rydych chi wedi ... dweud celwydd wrth y rhai fu'n ceisio helpu Lucas," awgrymodd Mr Watson.

"Naddo," meddai Mr Roberts.

"Roedd y ddau ohonoch chi yn yr ystafell pan ddechreuodd Lucas grio ac roedd y ddau ohonoch chi am iddo fod yn dawel," meddai Mr Watson. "Wnaethoch chi ei ysgwyd?"

"Naddo."

"Fe welsoch chi hyn yn digwydd a chyn gynted ag y digwyddodd roedd 'na banig a dyma'r stori y gwnaethoch chi a Ms Roberts gytuno ei dweud."

"Na," meddai.

Mae'r achos yn parhau.