Iaith: 'Modd dysgu gwersi'

Baner Gwlad y Basg Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Mae'r Fasgeg yn cael ei chyfri'n iaith dipyn anoddach na'r Gymraeg i'w dysgu.

Mae Prif Weithredwr Bwrdd yr Iaith Gymraeg wedi dweud bod modd dysgu gwersi o Wlad y Basg o ran adfer a hyrwyddo iaith.

Dywedodd Meirion Prys Jones wrth BBC Cymru fod rhaid buddsoddi llawer mwy er mwyn sicrhau dyfodol llwyddiannus i'r Gymraeg.

Ar hyn o bryd mae'r Bwrdd yn gwario bron i £14 miliwn y flwyddyn ar y Gymraeg ond mae tua £60 miliwn yn cael ei wario ar y Fasgeg.

Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud eu bod wedi ymrwymo i hybu'r Gymraeg ac yn parhau i weithio'n galed i sicrhau tyfiant yr iaith.

Yn Sbaen mae nifer siaradwyr Basgeg yr un faint â'r rhai sy'n siarad Cymraeg.

Yn Sbaen a Ffrainc mae nifer siaradwyr wedi codi o 21% i 39% mewn 20 mlynedd, i gyfanswm o 700,000.

"Yn sicr, maen nhw wedi mynd ati yn y byd addysg yn fwy systematig na ni yng Nghymru, yn fwy rhagweithiol wrth ddarbwyllo rhieni am fanteision addysg drwy gyfrwng y Fasgeg," meddai Mr Jones.

'80%'

"Nawr mae 80% o blant hyd at saith oed yn derbyn eu haddysg naill ai yn gyfangwbl drwy'r Fasgeg neu dros hanner eu haddysg drwy'r Fasgeg.

"Maen nhw hefyd wedi gwario llawer mwy o arian ar yr iaith, yn enwedig ar ddysgu'r Fasgeg i oedolion - mae HABE yn sefydliad sylweddol sydd wedi profi llwyddiant mawr wrth ddysgu'r Fasgeg i oedolion."

Dywedodd fod 200 o diwtoriaid llawn-amser mewn mwy na 100 o ganolfannau sy'n arbenigo ar ddysgu iaith i oedolion a degau o filiynau o bunnau wedi eu buddsoddi yn y maes, gan gynyddu'r nifer o oedolion sy'n dysgu'r iaith yn aruthrol.

Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud y bydd mentrau iaith yn derbyn yr un faint o arian oddi wrth y llywodraeth yn 2012-13 ag y cawson nhw oddi wrth Fwrdd yr Iaith eleni.

Dywedodd Mr Jones fod y Fasgeg yn cael ei chyfri'n iaith dipyn anoddach na'r Gymraeg i'w dysgu.

1500 awr

Roedd angen tua 600 awr o ddysgu cyn bod yn lled rugl yn y Gymraeg tra bod angen tua 1500 awr i fod yn lled rugl yn y Fasgeg.

Nid yw'r Fasgeg yn perthyn i deulu'r ieithoedd Indo-Ewropeaidd fel y rhan fwyaf o ieithoedd eraill Ewrop ac nid oes perthynas hanesyddol rhyngddi hi ac unrhyw iaith arall.

Image copyright BBC news grab
Image caption Meirion Prys Jones: "Maen nhw'n gweld eu hunain fel arloeswyr"

Dywedodd Mr Jones fod deddfwriaeth i gryfhau sefyllfa'r iaith yn y sector preifat wedi bod yn effeithiol.

"Dywedwch fod cwmni fel easyjet eisiau glanio yn Bilbao, yna maen nhw'n cael eu gorfodi i ddarparu gwasanaeth yn y Fasgeg".

Ac mae'r awdurdodau wedi sicrhau bod y Fasgeg yn ffynnu ym myd technoleg, meddai.

"Maen nhw'n rhagweithiol iawn wrth sicrhau bod yr iaith yn cael ei defnyddio ym mhob technoleg newydd mor fuan â phosib.

"Maen nhw'n gweld eu hunain fel arloeswyr ac mae statws yr iaith yn hynod bwysig iddyn nhw."

Fe ddaw Bwrdd yr Iaith Gymraeg i ben ddiwedd mis Mawrth a'r cyfrifoldeb yn cael ei drosglwyddo i Lywodraeth Cymru.

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.