BBC HomeExplore the BBC
This page has been archived and is no longer updated. Find out more about page archiving.

21 October 2014

BBC Homepage
Cymru'r Byd

Contact Us

Deunyddiau Sain

logo Radio Cymru

Penawdau'r newyddion (1.00)

Cyhoeddwr yn rhestru penawdau'r newyddion

GEIRFA
Ymchwil; awgrymu; gwneud drygau; gwaethaf; euog; cyfaddef; llofruddio; Llys y Goron; cipio; treisio; cynlluniau; pryderon; gwyliadwriaeth; carcharor

GWRANDO A DEALL
Gwir neu anwir?
i) Mae pobl ifainc Prydain gyda'r gorau yn Ewrob.
ii) Roedd y baban a laddwyd yn fis oed.
iii) Cafodd merch ei chipio yn Wrecsam.
iv) Dyma'r tro cyntaf i unrhyw un awgrymu ehangu'r marina.
v) Mae cynghorwyr Dinbych am geisio gwella bwyd ysgol.
vi) Roedd sôn am gael carcharor trwy'r post!

IAITH
a) Gwrandewch ar y penawdau eto a chwblhewch y brawddegau hyn:
i) Ieuenctid Prydain ydy'r ..................... yn Ewrob.
ii) Mam ifanc o Abertawe yn euog o .................. marwolaeth ei babi.
iii) Dyn wedi ei gyhuddo o gipio a ..................... merch ifanc yn Wrecsam.
iv) Cynlluniau ar y .................. i ddatblygu marina Pwllheli.
v) Cynghorwyr yn gofyn am arian i wneud yn siwr y bydd ................. ar gael yn y sir.
vi) Byddwch ar eich .................. rhag ofn y cewch chi garcharor yn y post!

b) Diffiniwch yn eich geiriau eich un:
ymchwil; carcharor; llofruddio; awgrymu; Llys y Goron; cipio

c) Ailysgrifennwch y brawddegau hyn gan ddefnyddio ffurf gryno amhersonol y ferf:
Cafodd lleidr ei ddal. Daliwyd y lleidr.
Bydd y ffair yn cael ei hagor gan y Maer.
Cafodd y bachgen ei garcharu.
Mae'r cyngerdd yn cael ei threfnu gan Gyngor y Dref.
Cafodd y baban ei ladd gan ei fam.
Roedd Cymraeg yn cael ei siarad yno unwaith.
Bydd y tŷ'n cael ei werthu yfory.
Roedd dillad yn cael eu gwerthu yno flynyddoedd yn ôl.
Mae Dewi'n cymryd y brif ran yn y ddrama.

TAFODIAITH
Beth yn eich barn chi yw prif nodweddion iaith bwletin newyddion? Pa bynciau sy'n ymddangos yn gyson?

TRAFOD
i) Lluniwch benawdau'r newyddion yng Nghymru / Prydain yr wythnos hon a thrafodwch rai ohonynt yn y grŵp
ii) Lluniwch rai o benawdau'r byd eleni / y llynedd a'u trafod yn yr un modd.
iii) Trafodwch yr eitemau sydd yn y newyddion yn eich ardal ar y pryd.

YMADRODDION
Byddwch ar eich gwyliadwriaeth!

YSGRIFENNU
Lluniwch un eitem lawn o newyddion gyfredol.
Ar y cyd, lluniwch fwletin o eitemau newyddion y dosbarth - pen-blwyddi; ymweliadau, absenolion, afiechyd etc.
Lluniwch fwletin newyddion ar gyfer 2100.

TRAWSGRIFIAD

Diolch Geraint. Noswaith dda. Yn y newyddion heno mae rhai pobol ifanc yn meddwl ei bod hi'n cŵl i gael ASBO. Dyna mae gwaith ymchwil newydd yn ei awgrymu. A dydy petha'n gwella dim i fobol ifanc - heno mae adroddiad arall yn deud mai ieuenctid Prydain ydy'r gwaetha yn Ewrop am neud dryga. Hefyd ar y newyddion, mam ifanc o Abertawe yn euog o ganiatáu marwolaeth ei babi blwydd oed fuodd i'w chyn gariad eisoes wedi cyfadde ei lofruddio. Dyn o flaen Llys y Goron, Yr Wyddgrug wedi ei gyhuddo o gipio a threisio merch ifanc yn Wrecsam bron i bythefnos yn ôl. Cynllunia ar y gweill i ddatblygu Marina Pwllheli bron i flwyddyn a hanner ers i gynllunia erill gael eu gwrthod oherwydd pryderon lleol. Cynghorwyr Dinbych yn gofyn am fwy o arian i wneud yn siwr y bydd prydau bwyd ysgol ar gael yn y sir yn y dyfodol. A byddwch ar eich gwyliadwraeth rhag ofn y cewch chi garcharor yn y post! Gewch chi wbod mwy am naw, a dyna chi benawdau'r newyddion - arhoswch efo ni ar C2.


NODER

Nod y trawsgrifiadau hyn yw adlewyrchu'n gywir yr hyn a glywir ar y crynoddisgiau. Nid yw siaradwyr y Gymraeg, yn fwy na siaradwyr unrhyw iaith arall, yn llefaru'n ramadegol gywir bob amser ac oherwydd hynny ceir enghreifftiau o iaith wallus. Gall y rhain fod yn adnodd gwerthfawr i'r tiwtor ac yn brawf i'r dysgwr nad yw gwneud camgymeriadau yn rhwystr bob amser i gyfathrebu effeithiol. Ar dro, gellir tynnu sylw at wall a manteisio arno i danlinellu ambell bwynt. Greddf y tiwtor a'i adnabyddiaeth o'i ddosbarth fydd yn penderfynu pryd y dylid gwneud hyn ai peidio.

Argraffu'r dudalen




About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy