|  |
 |
|
|
 |
|
|
|
|
| paill |
pollen |
| defnydd mewn planhigion sy'n symud o stamen i stigma |
|
| papur hidlo |
filter paper |
| math o bapur sy'n gadael i hylif fynd trwyddo ond sy'n dal gronynnau bach solid |
|
| pegwn de |
south pole |
| y pen o fagnet sy'n wynebu pegwn De y Ddaear |
|
| pegwn gogledd |
north pole |
| y pen o fagnet sy'n wynebu pegwn Gogledd y Ddaear |
|
| pegwn, pegynau |
pole(s) |
| y rhan o fagnet (fel arfer yn ymyl y pen) lle mae'r magnet ar ei gryfaf |
|
| peillio |
to pollinate |
| y broses o symud paill o stamen i stigma |
|
| pelfis |
pelvis |
| asgwrn mawr yn y corff sy'n cysylltu'r coesau â gweddill y sgerbwd |
|
| penelin, penelinoedd |
elbow(s) |
| y cymal rhwng asgwrn y fraich uchaf ac esgyrn y fraich isaf |
|
| penglog, penglogau |
skull(s) |
| yr asgwrn sy'n ffurfio pen person, yn amddiffyn yr ymennydd |
|
| perfedd, perfeddion |
bowel(s) |
| rhan o system dreulio'r corff dynol sy'n ymestyn o'r stumog i'r rectwm |
|
| pibell waed, pibellau gwaed |
blood vessel(s) |
| tiwb/sianel sy'n cario gwaed o fan i fan yn y corff dynol |
|
| plac |
plaque |
| gwastraff caled sy'n ffurfio ar ddannedd oherwydd bacteria |
|
| planed, planedau |
planet(s) |
| corff sy'n symud yn rheolaidd o gwmpas seren e.e. Y Ddaear o gwmpas yr Haul |
|
|
| Plwton |
Pluto |
| y nawfed blaned yng nghysawd yr Haul |
|
| plygiant |
refraction |
| y newid cyfeiriad wrth i oleuni basio trwy'r ffin rhwng dau sylwedd e.e. aer/dŵr |
|
| poblogaeth |
population |
| y nifer o bethau byw mewn cynefin |
|
| prif gyflenwad trydan |
mains electricity supply |
| y stôr o drydan sy ar gael (trwy soced) mewn cartrefi a lleoedd eraill. Daw'r trydan o orsaf arbennig. Yn ein cartrefi mae'r PGT ar gael ar foltedd o 240 folt |
|
| priodwedd, priodweddau |
property,properties |
| unrhyw beth (nodwedd) am berson neu blanhigyn neu ddefnydd e.e. taldra, lliw croen, lliw gwallt, dail pigog, hyblyg, hydawdd |
|
| prosesau bywyd |
life processes |
| y prosesau rhyfedd sy'n digwydd mewn pethau byw e.e. anadlu, resbiradu, tyfu, treulio bwyd, ffotosynthesis |
|
| protein, proteinau |
protein(s) |
| un o'r prif gategorïau bwydydd, hwn sy'n adeiladu rhannau'r corff |
|
| proton |
proton |
| rhan o atom, yn bodoli yn y niwclews, gwefr bositif |
|
| pwls |
pulse |
| mesur o guriad calon corff byw e.e. oddeutu 70 curiad pob munud i oedolyn iach |
|
| pydredd |
decay |
| y newid sy'n digwydd i fwyd pan fydd bacteria yn tyfu a byw arno |
|
| pydru |
to decay |
| bwyd yn newid oherwydd effaith bacteria sy'n ei droi yn wenwynig i bobol |
|
| pyramid niferoedd |
pyramid of numbers |
| diagram yn dangos patrwm cysylltiadau rhwng poblogaethau gwahanol fathau o bethau byw yn yr un cynefin |
|
|
|
|
 |
|
|
