BBC HomeExplore the BBC

LLUN
21ain Ebrill 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
TACTEG

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Cymru Dysgu
Tacteg
Gwyddoniaeth
CA 2
Pethaubyw
Defnyddiau
Prosesauffisegol
CA 3
Bioleg
Cemeg
Ffiseg
Termiadur
Tacteg Cymraeg

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

 
Termiadur
a
addasiad, addasiadau adaptation(s)
unrhyw newid mewn planhigyn neu anifail sy'n digwydd am fod ei gynefin yn newid. Mae'r addasiad yn gymorth iddo barhau i fyw
addasu to adapt
y broses o newid er mwyn goroesi (para i fyw) mewn cynefin sy'n newid
adlewyrchu to reflect
mae goleuni yn gwneud hyn wedi taro arwyneb sgleiniog - tebyg i bêl yn bownsio oddi ar arwyneb caled
adnodd(au) egni adnewyddadwy renewable energy source(s)
cronfa egni sy wastad ar gael, dim diwedd iddo, megis egni gwynt neu donnau'r môr
adnodd(au) egni anadnewyddadwy non-renewable energy source(s)
cronfa egni sy'n gorffen ar ôl hir ddefnydd ohono, megis glo neu olew
adwaith reaction
'Gornest' rhwng dau gemegyn gan arwain, fel rheol, at greu cemegau gwahanol e.e. ocsigen a hydrogen yn ffurfio dŵr
afu(iau) liver
organ pwysig iawn yn y corff dynol (ac mewn anifeiliaid eraill), yr organ mwyaf; ei waith yw glanhau'r gwaed
alcali alkali
hylif gyda rhif pH rhwng 7 a 14, y gwrthwyneb i asid, e.e. sodiwm bicarbonad
amgylchedd environment
yn gyffredinol yr holl atmosffer a'r tir o'n cwmpas
amledd frequency
y nifer o weithiau y bydd symudiad nôl-ac-ymlaen (osgiliad) yn digwydd mewn eiliad
amrywiaeth variety
casgliad o bethau o'r un math ond yn wahanol e.e. pobol mewn torf, peli mewn bocs
amrywiadau variations
rhywbeth gwahanol rhwng pethau (byw neu ddim) sy fel arall yn debyg iawn i'w gilydd e.e. lliw llygaid mewn pobol, lliw petalau mewn rhosod
amsugno to absorb
y broses sy'n achosi i hylif neu nwy fynd i mewn i gorff rhywbeth e.e. dŵr yn mynd i mewn i sbwng, egni'r Haul yn cael ei dderbyn gan ddeilen planhigyn
anadlu to breathe
y broses o symud aer i mewn i'r corff dynol ac allan, mae'r frest yn symud i alluogi hyn i ddigwydd yn yr ysgyfaint
anfetel non-metal
solid (fel arfer) sy ddim yn fetel e.e. pren, gwydr, plastig
anghildroadwy irreversible
newid cemegol sy wedi digwydd am byth - does dim troi'n ôl e.e. toes, burum a dŵr yn newid i ffurfio bara
anhydawdd insoluble
disgrifiad o solid sy ddim yn hydoddi mewn dŵr (na hylifau cyffredin eraill) e.e. tywod, carreg, pren
anther, antherau anther(s)
rhan o flodyn lle mae'r paill (celloedd rhyw gwrywaidd)
anwedd dŵr water vapour
y ffurf 'nwyol' i ddŵr; mae hwn yn bodoli uwchben arwyneb dŵr; nid yr un peth â stêm (ager)
anweddu evaporate
y broses sy'n digwydd wrth i ddŵr hylif droi yn anwedd dŵr e.e. pan fydd pwll glaw ar y stryd yn raddol ddiflannu
anwedd vapour
y sylwedd 'nwyol' sy'n bodoli uwchben lefel hylif neu a greïr pan fydd hylif yn 'diflannu' (anweddu) i'r atmosffer
aren, arennau kidney(s)
organ pwysig yn y corff dynol sy'n gwneud y gwaith o dynnu gwastraff (wrea) o'r gwaed
arnofio to float
y gallu sy gan wrthrychau (gan gynnwys pobl) i orwedd yn llonydd ar wyneb hylif heb suddo
asen(nau) rib(s)
asgwrn yn y frest, un o set (cawell)o rai tebyg. Gwaith y cawell yw amddiffyn yr ysgyfaint a'r galon. Mae'r gawell yn symud pan fydd person yn anadlu
asgwrn cefn backbone
nid un asgwrn yw hwn, ond 'cadwyn' o esgyrn yn y cefn o'r gwddf i'r pelfis. Fertebrat yw enw'r grŵp o anifeiliaid sy ag asgwrn cefn
asgwrn,esgyrn bone(s)
aelod o'r sgerbwd - darn cymharol galed ond gellir ei dorri mewn damwain. Mae ei berfedd yn feddal
asid acid
hylif gyda rhif pH rhwng 1 a 6. Peryglus iawn i bobl am ei fod yn gallu cyrydu ('bwyta') hyd yn oed solidau caled megis haearn
atgenhedlu to reproduce
y broses o greu baban newydd o ddyn a menyw
atom atom
y ffurf symlaf, sefydlog o unrhyw elfen gemegol - ein darlun (model) yw bod atom yn cynnwys craidd canolog (niwclews) gydag electronau o'i gwmpas
atyniad attraction
grym rhwng dau wrthrych sy'n peri iddynt geisio closio at ei gilydd
atynnu to attract
dyma beth mae un gwrthrych yn ei wneud i wrthrych arall gan beri i'r ail geisio mynd at y cyntaf


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy
 

a b c ch d dd e f ff g h i l ll m n o p rh t u y