CA3 Ffiseg - Goleuni a Sain - L5-6

Er mwyn deall Tonnau, rhaid i ti gofio:

Mae goleuni'n teithio ar fuanedd o 300,000,000 (300 miliwn) metr yr eiliad mewn llinell syth.
goleuni a sain
Mae golau'n teithio yn gyflymach o lawer na sain (tua miliwn gwaith mwy cyflym).

Mae pethau 'anoleuol' yn gwasgaru golau pethau 'goleuol', ac yn cael eu gweld pan mae'r golau yn cyrraedd ein llygaid.
Mae cysgod yn cael ei ffurfio wrth i rywbeth didraidd dorri ar draws y golau. Mae'n bosib newid maint y cysgod.

Os yw arwyneb (sgleiniog) yn blân mae'r adlewyrchiad goleuni yn rheolaidd.
goleuni a sain
Mae goleuni'n plygu ar y ffin rhwng dau ddefnydd tryloyw gwahanol, megis gwydr a dŵr.
Mae golau gwyn yn gymysgedd o liwiau'r enfys ac yn rhan o'r sbectrwm electromagnetig.
Adlais yw adlewyrchiad sain.

goleuni a sain
Pethau sy'n dirgrynu sy'n cynhyrchu sain, ac mae ein clustiau yn eu synhwyro.

Mae angen moleciwlau (solid, hylif neu nwy) i drosglwyddo sain.

Mae gormod o sŵn yn gallu bod yn broblem.